تحول دیجیتال در تأمین اجتماعی: از ۳۰ خدمت تا ۸۴ خدمت غیرحضوری و برنامه‌های آینده
سازمان تأمین اجتماعی با هدف تسهیل دسترسی و افزایش رضایتمندی ذینفعان، گام‌های بلندی در مسیر هوشمندسازی و ارائه خدمات غیرحضوری برداشته است. این تحول دیجیتال که با طرح «۳۰۷۰» و وعده ارائه ۳۰ خدمت غیرحضوری آغاز شد، اکنون به ارائه ۸۴ خدمت کاملاً غیرحضوری گسترش یافته و برنامه‌های توسعه‌ای برای سال‌های آتی نیز در دست اجراست.
توسعه خدمات غیرحضوری: از گذشته تا آینده
در ابتدا، طرح ۳۰۷۰ با هدف ارائه ۳۰ خدمت غیرحضوری کلید خورد، اما سازمان تأمین اجتماعی با پشت سر گذاشتن این مرحله، تعداد خدمات غیرحضوری را به ۷۷ خدمت افزایش داد و اکنون این تعداد به ۸۴ خدمت رسیده است. بر اساس اعلام مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان، ۱۷ خدمت غیرحضوری جدید در سال ۱۴۰۴ به این مجموعه افزوده خواهد شد. این خدمات شامل موارد زیر است:
- هزینه سفر و اقامت بیمار و همراه
- پرداخت حق‌بیمه قرارداد پیمان توسط واگذارنده کار
- سرویس غیرحضوری نوبت پزشکی و اعلام نتایج (بیمه اختیاری، مشاغل آزاد و…)
- اعلام غیرحضوری اصالت مدارک استعلامی مستمری‌بگیران با استفاده از QR Code
- مشاهده حکم مستمری‌بگیران و صحت‌سنجی با استفاده از QR Code
- تکمیل اطلاعات کارگاه از طریق سامانه
- سامانه متمرکز ثبت‌نام و تمدید قرارداد بیمه رانندگان
- ثبت‌نام/انصراف بیمه تکمیلی و عمر
- پرداخت هوشمند کمک هزینه ازدواج و مراسم ترحیم
- به‌روزرسانی هوشمند وضعیت کفالت، اشتغال به تحصیل فرزندان و ایجاد ارتباط بیمه‌ای برای متولدین جدید
تمامی این خدمات از طریق درگاه خدمات غیرحضوری سازمان به نشانی es.tamin.ir و همچنین اپلیکیشن «تأمین من» در دسترس مخاطبان قرار دارد. در حال حاضر، ۷۷ خدمت غیرحضوری برای بیمه‌شدگان، بازنشستگان و کارفرمایان در سامانه خدمات غیرحضوری و ۵۹ خدمت در اپلیکیشن «تأمین من» قابل دسترسی است.
آنچه دیگران میخوانند
اهداف و برنامه‌های توسعه‌محور تأمین اجتماعی هوشمند
سازمان تأمین اجتماعی در مسیر تحقق تأمین اجتماعی هوشمند، اهداف کلان و برنامه‌های راهبردی متعددی را دنبال می‌کند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- کاهش مداخلات انسانی و افزایش شفافیت: هوشمندسازی خدمات با هدف کاهش خطاهای انسانی، زمینه‌سازی برای پاسخگویی شفاف و سریع به ذینفعان و کاهش زمینه‌های فساد طراحی شده است.
- توسعه تعاملات بین‌دستگاهی و پنجره ملی خدمات هوشمند: اتصال خدمات سازمان به پنجره ملی دولت هوشمند از اولویت‌های اساسی است. تاکنون ۴۲ خدمت سازمان تأمین اجتماعی به این پنجره متصل شده که به ارائه خدمات یکپارچه و کاهش نیاز به مراجعه به دستگاه‌های مختلف کمک می‌کند.
- ارتقای امنیت و پایداری زیرساخت‌ها: توسعه خدمات غیرحضوری نیازمند زیرساخت‌های امن و پایدار است. سازمان با ایجاد داشبوردهای آماری و ارتقای امنیت سامانه‌ها، گام‌های اساسی در این زمینه برداشته است.
- یکپارچه‌سازی سامانه‌ها و نظام مالی: پیشرفت ۸۰ درصدی اجرای طرح بیمه متمرکز، یکپارچه‌سازی شعب و نظام یکپارچه مالی تعهدی از دیگر برنامه‌های تحولی سازمان است.
مزایای تأمین اجتماعی هوشمند برای ذینفعان
تحول دیجیتال در تأمین اجتماعی دستاوردهای قابل‌توجهی برای تمامی گروه‌های مخاطب به همراه داشته است:
- برای بیمه‌شدگان و بازنشستگان: حذف رفت‌وآمدهای هزینه‌بر و وقت‌گیر به شعب، دسترسی ۲۴ ساعته به خدمات، استعلام آنی سوابق بیمه‌ای و دریافت مستمری و سایر خدمات بدون نیاز به مراجعه حضوری.
- برای کارفرمایان: ارسال الکترونیک لیست‌های بیمه، پرداخت آنلاین حق‌بیمه و دسترسی به گزارش‌های تحلیلی و سوابق پرداخت. همچنین، سیستم «بازرسی هوشمند» امکان ثبت آنلاین درخواست بازرسی و مشاهده گزارش آن را فراهم کرده است.
- برای سازمان تأمین اجتماعی: کاهش چشمگیر هزینه‌های اداری و نیروی انسانی، افزایش دقت و سرعت در ارائه خدمات، کاهش خطاهای محاسباتی، افزایش بهره‌وری و شفافیت بیشتر در فرآیندها.
به‌روزرسانی اطلاعات و مدیریت سوابق بیمه
سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی (es.tamin.ir) امکانات گسترده‌ای را برای مدیریت و به‌روزرسانی اطلاعات فراهم کرده است:
- به‌روزرسانی شماره موبایل: در سال ۱۴۰۵، یکپارچگی اطلاعات اهمیت زیادی دارد. در صورت تغییر شماره موبایل، ابتدا باید آن را در سامانه شاهکار به‌روزرسانی کرد تا از سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری شود.
- مشاهده و تجمیع سوابق: مشاهده سوابق بیمه پرکاربردترین خدمت است. سامانه جدید امکان «تجمیع سوابق» را فراهم کرده تا فرد بتواند تمام سال‌های کاری خود را در یک شعبه متمرکز کند. سوابق جاری به صورت آنی و سوابق قدیمی با درخواست تجمیع آنلاین ظرف ۴۸ ساعت قابل مشاهده هستند.
- اعتراض به سوابق ناموجود و اصلاح عناوین شغلی: بیمه‌شدگان می‌توانند درخواست «اعتراض به سوابق ناموجود» را ثبت کرده و از سازمان بخواهند پرونده‌های فیزیکی قدیمی را بازبینی کند. همچنین، امکان اصلاح عناوین شغلی نیز فراهم شده است.
- دریافت فایل PDF رسمی سوابق: این فایل با کد رمز برای ارائه به سازمان‌های دیگر یا بانک‌ها معتبر بوده و نیاز به مراجعه حضوری را از بین می‌برد.
- جزئیات دستمزد و کارکرد: سیستم نمایش سوابق اکنون جزئیات ریز دستمزد، تعداد روزهای کارکرد و نوع بیمه را به تفکیک ماه و سال نشان می‌دهد.
- ویرایش اطلاعات شناسنامه‌ای: از طریق منوی «اطلاعات کاربر» می‌توان درخواست اصلاح اطلاعات شناسنامه‌ای را ثبت کرد که پس از تأیید ثبت احوال اعمال می‌شود.
چالش‌ها و راهکارها
با وجود پیشرفت‌های قابل توجه، حرکت به سمت خدمات غیرحضوری با چالش‌هایی نیز همراه است. برخی از بازنشستگان و افراد مسن به دلیل ناآشنایی با ابزارهای دیجیتال یا فقدان گوشی هوشمند، امکان استفاده از این خدمات را ندارند. برای رفع این چالش، آموزش و حمایت از کاربران، به‌ویژه سالمندان و افراد مناطق محروم، ضروری است. ترکیب خدمات غیرحضوری با مراکز راهنما یا میزهای خدمت تلفنی می‌تواند شکاف موجود را کاهش دهد. همچنین، توسعه سخت‌افزار و امنیت سایبری برای پاسخگویی به حجم بالای داده و مراجعات آنلاین، از الزامات تداوم این مسیر است.
