سفره ایرانی کوچک‌تر شد؛ رشد سرسام‌آور قیمت‌ها و کاهش ۴۳ درصدی قدرت خرید خوراک خانوار
بررسی‌ها نشان می‌دهد که سفره خانوارهای ایرانی طی یک دهه گذشته به شدت کوچک شده است. آمارها حاکی از کاهش ۴۳ درصدی هزینه سرانه خوراک در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۳۹۰ (بر اساس قیمت‌های واقعی) است. این به معنای افت هزینه ماهانه خوراک از حدود ۲ میلیون و ۶۶۰ هزار تومان به تقریباً ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برای هر فرد است.
افزایش بی‌سابقه قیمت کالاهای اساسی
طی یک سال گذشته، قیمت اقلام خوراکی پرمصرف مانند برنج، گوشت، شیر و تخم‌مرغ با افزایش چشمگیری مواجه شده است. به عنوان مثال، قیمت برنج تا ۵ برابر، تخم‌مرغ و روغن تا ۴ برابر، شیر و گوشت قرمز تا ۳ برابر و نان و مرغ نیز تا ۲.۵ برابر افزایش یافته است. این در حالی است که میزان افزایش حقوق کارمندان و کارگران در سال جاری تنها حدود ۲۰ درصد بوده که تناسبی با رشد هزینه‌های معیشتی ندارد.
آنچه دیگران میخوانند
فشار بر معیشت و سلامت خانوار
این شکاف عمیق میان دستمزدها و نرخ تورم، فشار بی‌سابقه‌ای بر خانوارهای ایرانی وارد کرده است. بر اساس گزارش‌ها، هزینه سبد غذایی یک خانواده چهار نفره می‌تواند به حدود ۴۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در ماه برسد که به مراتب بیشتر از کل دستمزد یک حداقل‌بگیر است. این وضعیت باعث شده تا بسیاری از خانواده‌ها برای حفظ مقدار مصرف، به سمت کالاهای ارزان‌تر و کم‌کیفیت‌تر روی آورند یا مصرف برخی گروه‌های غذایی را کاهش دهند که سلامت جسمی و روانی جامعه را به خطر می‌اندازد.
عوامل مؤثر بر کاهش قدرت خرید
کارشناسان اقتصادی، کاهش درآمد سرانه ناشی از تحریم‌ها و افت فروش نفت، و همچنین پیشی گرفتن تورم خوراکی از تورم عمومی را از دلایل اصلی این وضعیت می‌دانند. تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها در برخی ماه‌ها به ۱۳۰ درصد نیز رسیده است، به این معنی که خانواده‌ها برای خرید همان سبد غذایی سال گذشته، بیش از دو برابر هزینه می‌کنند. این شرایط نه تنها کیفیت تغذیه را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه بر سلامت روان و احساس امنیت خانوارها نیز اثرات منفی و ماندگاری دارد.
