افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵؛ چالش‌ها و راهکارهای حفظ قدرت خرید
افزایش حقوق بازنشستگان هر ساله با هدف حفظ قدرت خرید و متناسب‌سازی مستمری‌ها با نرخ تورم و هزینه‌های زندگی انجام می‌شود. در سال ۱۴۰۵ نیز سازمان تأمین اجتماعی و صندوق‌های بازنشستگی کشوری اقدام به افزایش مستمری‌ها کرده‌اند، اما با توجه به شرایط اقتصادی و تورم موجود، بررسی دقیق‌تر این افزایش‌ها و تأثیر آن‌ها بر معیشت بازنشستگان ضروری است.
جزئیات افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵
بر اساس مصوبه مزدی سال ۱۴۰۵، افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی به دو دسته تقسیم می‌شود:
- حداقل‌بگیران: مستمری این گروه ۶۰ درصد افزایش یافته و مبلغ آن به ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال رسیده است. این افزایش با هدف حمایت بیشتر از اقشار با درآمد پایین‌تر صورت گرفته است.
- سایر سطوح: مستمری این گروه ۴۵ درصد افزایش یافته و علاوه بر آن، مبلغ ثابت ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال نیز به مستمری آن‌ها اضافه شده است. این اقدام برای متعادل‌تر کردن آثار افزایش حقوق در سطوح مختلف درآمدی انجام شده است.
این افزایش‌ها بر اساس مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی و مصوبه شورای عالی کار صورت گرفته است. همچنین، مرحله سوم و نهایی متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان بر اساس بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم توسعه در سال ۱۴۰۵ تکمیل و اجرا شده است. این طرح با هدف جبران کاهش قدرت خرید بازنشستگان و کاهش فاصله دریافتی آن‌ها با حقوق شاغلان طراحی شده است.
آنچه دیگران میخوانند
کسورات حقوق بازنشستگان
حقوق بازنشستگی تأمین اجتماعی مشمول کسوراتی است که از مبلغ ماهانه کسر می‌شود. این کسورات معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- حق بیمه سهم بازنشسته: ۷ درصد از حقوق ماهانه فرد به عنوان سهم بازنشسته از حق بیمه کسر می‌شود.
- کسورات بیمه تکمیلی: در صورت برخورداری از بیمه درمان تکمیلی، مبلغی بابت حق بیمه از حقوق کسر می‌شود که میزان آن به شرکت بیمه‌گر و سطح خدمات بستگی دارد.
- سایر کسور قانونی: شامل اقساط وام، بدهی‌ها یا تعهدات مالی که در فیش حقوقی مشخص می‌شوند.
بازنشستگان می‌توانند برای اطلاع دقیق از کسورات خود به پنل کاربری در سامانه تأمین اجتماعی یا شعب این سازمان مراجعه کنند.
چالش‌های حفظ قدرت خرید و راهکارهای ارزیابی
با وجود افزایش حقوق، مقایسه میزان رشد مستمری‌ها با نرخ تورم و برآوردهای خط فقر نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از بازنشستگان همچنان با کاهش قدرت خرید و مشکلات معیشتی روبه‌رو هستند. به عنوان مثال، در حالی که حداقل‌بگیران ۶۰ درصد افزایش حقوق داشته‌اند، تورم سالانه خرداد ۱۴۰۵ حدود ۵۷.۷ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۳.۱ درصد اعلام شده است. این ارقام نشان می‌دهند که برای بسیاری از بازنشستگان، به ویژه سایر سطوح که ۴۵ درصد افزایش حقوق داشته‌اند، رشد حقوق از تورم عقب‌تر است.
برای ارزیابی وضعیت و قدرت خرید خود، بازنشستگان می‌توانند از ابزارهای زیر استفاده کنند:
- سامانه و اپلیکیشن تأمین من: سازمان تأمین اجتماعی ابزار آنلاین محاسبه مستمری بازنشستگان را در سامانه eservices.tamin.ir و اپلیکیشن «تأمین من» راه‌اندازی کرده است. این ابزار به بازنشستگان امکان می‌دهد تا جزئیات محاسبات مستمری متناسب‌سازی‌شده خود را مشاهده کنند.
- فیش و حکم حقوقی: بازنشستگان می‌توانند نسخه معتبر فیش و حکم حقوقی خود را از طریق اپلیکیشن تأمین من و سامانه خدمات غیرحضوری دریافت و چاپ کنند. این اسناد شامل جزئیات دقیق دریافتی‌ها و کسورات هستند.
- محاسبه آنلاین: ابزارهای محاسبه آنلاین مستمری که بر اساس فرمول‌های جدید (مانند: (مدت سابقه بیمه × میانگین حقوق دو سال آخر) ÷ ۳۰) عمل می‌کنند، می‌توانند به بازنشستگان در تخمین مستمری خود کمک کنند. میانگین حقوق دو سال آخر نیز از تقسیم مجموع حقوق مشمول بیمه در ۲۴ ماه آخر بر ۲۴ به دست می‌آید.
نکات مهم برای بازنشستگان:
- پیگیری حق بیمه واقعی: اطمینان حاصل کنید که کارفرما حق بیمه شما را بر اساس دستمزد واقعی پرداخت کرده است، زیرا این امر مستقیماً بر میزان مستمری بازنشستگی تأثیر می‌گذارد.
- عدم پرداخت مبلغ «حفظ قدرت خرید»: مبلغ «حفظ قدرت خرید» که در سال ۱۴۰۳ پرداخت می‌شد، به دلیل نبود مجوز قانونی جدید در سال ۱۴۰۵ پرداخت نمی‌شود. دولت در سال جاری کمک معیشت و حفظ قدرت خرید را در قالب طرح کالابرگ با پرداخت یک میلیون تومان به هر نفر انجام می‌دهد.
- کمک‌هزینه مسکن و معیشت: کمک‌هزینه مسکن (۲,۷۰۰,۰۰۰ ریال ماهانه) و کمک به تأمین معیشت (۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال ماهانه) همچنان پرداخت می‌شوند، اما افزایش نیافته‌اند.
در نهایت، با توجه به پیچیدگی‌های محاسباتی و تأثیر عوامل متعدد بر دریافتی نهایی، استفاده از ابزارهای رسمی سازمان تأمین اجتماعی و مراجعه به کارشناسان مربوطه برای ارزیابی دقیق وضعیت مالی و قدرت خرید، بهترین راهکار برای بازنشستگان است.
