همسان‌سازی حقوق بازنشستگان: راهنمای کامل و مراحل اجرایی
همسان‌سازی حقوق بازنشستگان چیست؟
همسان‌سازی حقوق بازنشستگان، که در قانون برنامه هفتم توسعه کشور (۱۴۰۳ تا ۱۴۰۷) با عنوان «متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان» مطرح شده است، به معنای اصلاح نظام پرداخت حقوق بازنشستگان است. هدف اصلی این طرح، برقراری عدالت در پرداخت‌ها و رساندن حقوق بازنشستگان به ۹۰ درصد حقوق و فوق‌العاده‌های مشمول کسور شاغلان مشابه و هم‌تراز است. این فرآیند به‌صورت مرحله‌ای و طی سه سال انجام می‌شود.
مراحل اجرای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان
اجرای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان در سه مرحله اصلی و با درصدهای مشخصی از مابه‌التفاوت تا رسیدن به هدف ۹۰ درصدی صورت می‌گیرد:
مرحله اول: افزایش سالیانه مستمری (ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی)
در گام نخست، سازمان تأمین اجتماعی بر اساس ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی، افزایش سالیانه مستمری‌ها را اعمال می‌کند. این افزایش با تصویب هیئت وزیران و بر اساس مصوبه مزدی شورای عالی کار صورت می‌گیرد. برای مثال، در سال ۱۴۰۴:
آنچه دیگران میخوانند
- حداقل‌بگیران: مستمری سال ۱۴۰۳ در عدد ۱.۴۵ (۴۵ درصد افزایش) ضرب می‌شود.
- سایر سطوح: مستمری سال ۱۴۰۳ در عدد ۱.۳۲ (۳۲ درصد افزایش) ضرب شده و مبلغ ثابت ۹,۳۱۶,۵۰ ریال به آن اضافه می‌شود.
مرحله دوم: متناسب‌سازی سال ۱۴۰۳ با اعمال افزایشات سالانه
در این مرحله، مبلغ متناسب‌سازی سال ۱۴۰۳ با اعمال افزایشات سالانه (بر اساس ماده ۹۶ تأمین اجتماعی) به‌روزرسانی می‌شود. به عنوان مثال، مبلغ متناسب‌سازی سال ۱۴۰۳ در عدد ۱.۳۲ (میزان افزایش حقوق سال جاری) ضرب می‌شود تا مبلغ متناسب‌سازی افزایش‌یافته برای سال ۱۴۰۴ به دست آید.
مرحله سوم: تعیین متناسب‌سازی سال ۱۴۰۴ و جبران افت ضریب
در گام سوم، مبلغ متناسب‌سازی مطابق فرمول‌های مشخص محاسبه می‌شود. سپس، مابه‌التفاوت متناسب‌سازی افزایش‌یافته ۱۴۰۳ تا ۷۰ درصد مبلغ متناسب‌سازی نهایی، به عنوان متناسب‌سازی سال ۱۴۰۴ تعیین می‌گردد. هدف نهایی این است که مجموع متناسب‌سازی افزایش‌یافته ۱۴۰۳ و متناسب‌سازی سال ۱۴۰۴، معادل ۷۰ درصد مبلغ متناسب‌سازی باشد. این فرآیند به گونه‌ای طراحی شده که در پایان سال سوم برنامه، ۹۰ درصد افت ضریب مستمری نسبت به حداقل دستمزد زمان برقراری مستمری جبران شود.
نکته مهم: متناسب‌سازی به معنای پرداخت مبلغ ثابت به همه مستمری‌بگیران نیست و بر اساس سوابق بیمه‌پردازی، گروه شغلی، وضعیت شاغل مشابه و شرایط خاص هر فرد متفاوت خواهد بود.
جدول زمانی اجرای همسان‌سازی (برنامه هفتم توسعه)
بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، اجرای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان به‌صورت پلکانی و طی سه سال انجام می‌شود:
- سال ۱۴۰۳: اجرای ۴۰ درصد از مابه‌التفاوت تا رسیدن به هدف ۹۰ درصد.
- سال ۱۴۰۴: اجرای ۳۰ درصد دیگر از مابه‌التفاوت.
- سال ۱۴۰۵: اعمال ۳۰ درصد باقیمانده تا تحقق هدف نهایی ۹۰ درصد.
حداقل حقوق بازنشستگان و موظفین با ۳۰ سال سابقه خدمت پس از اعمال این تغییرات، نباید از ۱۶۸ میلیون ریال (۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان) کمتر باشد.
نحوه دریافت حکم همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری
بازنشستگان کشوری می‌توانند برای دریافت حکم همسان‌سازی حقوق خود به سامانه صندوق بازنشستگی کشوری به نشانی cspf.ir مراجعه کنند:
- پس از ورود به سایت، از فهرست بالای صفحه گزینه «خدمات حقوق» را انتخاب کنید.
- در گام بعدی، گزینه «دریافت فیش و حکم حقوق» را انتخاب نمایید.
- با ورود به سامانه و انتخاب سال و ماه مورد نظر، می‌توانید حکم همسان‌سازی حقوق خود را به صورت اینترنتی دانلود و دریافت کنید.
حکم همسان‌سازی حقوق ذیل حکم اصلی حقوق اضافه شده و بازنشستگان می‌توانند آن را در حکم اصلی خود مشاهده کنند.
تفاوت همسان‌سازی در صندوق‌های مختلف
در حالی که هدف کلی همسان‌سازی در تمامی صندوق‌ها، برقراری عدالت است، نحوه اجرای آن ممکن است متفاوت باشد:
- تأمین اجتماعی: متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر به گونه‌ای انجام می‌شود که در پایان سال سوم برنامه، نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد همان سال، با ۹۰ درصد نسبت اولین مستمری بازنشستگی به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری، متناسب گردد.
- کشوری و لشکری: جداول همسان‌سازی بر اساس مبلغ کسور پرداختی توسط شاغلان مشابه و هم‌تراز در پایه، رتبه، مرتبه، طبقه، درجه، گروه و یا سایر عناوین مشابه و با ملاک ۳۰ سال سابقه بیمه‌پردازی تهیه و به صندوق‌های بازنشستگی ابلاغ می‌گردد. این جداول با توجه به تنوع گروه‌های شغلی (مانند فرهنگیان مشمول رتبه‌بندی، اعضای هیئت علمی و قضات) به‌صورت جداگانه تنظیم می‌شوند.
- صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف است تا پایان سال دوم برنامه، نسبت به متناسب‌سازی پرداختی مستمری بازنشستگی این صندوق، بر اساس محاسبات بیمه‌ای و در چهارچوب سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی، متناسب با اعتبار دریافتی در بودجه‌های سنواتی اقدام کند.
در صورت تأخیر در پرداخت مبالغ همسان‌سازی، معوقات به‌صورت یکجا به حساب بازنشستگان واریز خواهد شد.
