فروش اینترنتی دارو قانونی می‌ماند؛ مهلت ۳ ماهه برای مجوزها!
فروش اینترنتی دارو قانونی می‌ماند؛ مهلت ۳ ماهه برای مجوزها!
فروش اینترنتی دارو وارد مرحله تازه‌ای شده است.
سازمان غذا و دارو امروز اعلام کرد در دوره گذار، فرآیند صدور و تمدید مجوز فعالیت فروش برخط دارو ادامه پیدا می‌کند و این دوره می‌تواند حداکثر سه ماه ادامه داشته باشد؛ یعنی تا زمانی که زیرساخت لازم فراهم و روال جدید ابلاغ شود.
این خبر برای داروخانه‌ها و پلتفرم‌هایی که در حوزه فروش اینترنتی دارو فعالیت می‌کنند مهم است؛ چون نشان می‌دهد فعالیت برخط دارو فعلاً متوقف نشده و برای دوره انتقال، سازوکار موقت در نظر گرفته شده است.
آنچه دیگران میخوانند
فروش اینترنتی دارو ممنوع نشده؟
خیر.
برخلاف بعضی برداشت‌ها، موضوع فعلی ممنوع‌شدن فروش اینترنتی دارو نیست.
مدیرکل دفتر فناوری اطلاعات و سامانه‌های سازمان غذا و دارو توضیح داده که تا زمان آماده‌شدن زیرساخت و ابلاغ روال جدید، صدور و تمدید مجوز در قالب دوره گذار قابل انجام است.
مهلت ۳ ماهه یعنی چه؟
دوره گذار حداکثر تا سه ماه در نظر گرفته شده است.
در این بازه، داروخانه‌ها و مجموعه‌های فعال می‌توانند طبق روال تعیین‌شده مجوز خود را دریافت یا تمدید کنند تا سامانه و دستورالعمل جدید آماده شود.
بنابراین «سه ماه» به معنی مجوز سه‌ماهه برای همه نیست؛ منظور حداکثر طول دوره انتقالی است.
چرا روال جدید لازم شده؟
فروش اینترنتی دارو به حوزه‌های حساسی مثل:
اطلاعات بیمار،
نسخه،
اصالت دارو،
حمل و تحویل،
و مسئولیت داروساز
مرتبط است.
به همین دلیل سازمان غذا و دارو تأکید دارد که فعالیت این حوزه باید در چارچوب مشخص و تحت نظارت انجام شود. اختلاف‌ها و بحث‌های مقرراتی درباره نحوه فعالیت پلتفرم‌های دارورسانی نیز در ماه‌های گذشته ادامه داشته است.
یعنی هر سایت یا اپی می‌تواند دارو بفروشد؟
خیر.
اصل خبر درباره مجوز فعالیت فروش برخط دارو است.
یعنی فروشنده یا پلتفرم باید در چارچوب ضوابط تعیین‌شده فعالیت کند.
اینکه یک سایت فقط امکان پرداخت اینترنتی دارد، به‌تنهایی به معنی مجازبودن فروش دارو نیست.
مردم از هر اپی دارو نخرند
سازمان غذا و دارو قبلاً هم درباره تهیه فرآورده‌های سلامت‌محور از پلتفرم‌های غیرمجاز هشدار داده است.
به همین دلیل هنگام خرید دارو آنلاین باید مطمئن شوید که فرآیند فروش از مسیر داروخانه و مجموعه دارای مجوز انجام می‌شود.
فروش آنلاین دارو با فروش مکمل فرق دارد؟
بله.
دارو، مکمل، محصولات آرایشی و اقلام سلامت‌محور از نظر مقررات و نحوه عرضه الزاماً شرایط یکسانی ندارند.
مخصوصاً داروهای نسخه‌ای به دلیل نیاز به نسخه و نظارت داروساز حساسیت بیشتری دارند.
داروی نسخه‌ای هم آنلاین تحویل می‌شود؟
اصل دارورسانی آنلاین می‌تواند شامل نسخه‌های الکترونیکی هم باشد، اما نحوه نسخه‌خوانی، تأیید داروساز و تحویل باید طبق چارچوب رسمی انجام شود.
خرید اینترنتی دارو نباید به معنی دورزدن نسخه پزشک باشد.
یعنی بدون نسخه می‌توان هر دارویی خرید؟
خیر.
آنلاین‌شدن مسیر سفارش، قانون مربوط به نسخه‌ای بودن دارو را از بین نمی‌برد.
دارویی که نیازمند نسخه است همچنان باید براساس نسخه معتبر تحویل شود.
داروخانه چه نقشی دارد؟
در مدل قانونی، داروخانه همچنان نقطه اصلی عرضه دارو است.
پلتفرم آنلاین می‌تواند نقش واسط فناوری و سفارش را داشته باشد، اما مسئولیت دارویی و تحویل باید تحت ضوابط داروخانه و داروساز انجام شود.
چرا فروش آنلاین دارو این‌قدر بحث‌برانگیز شده؟
چون از یک طرف، خرید آنلاین می‌تواند دسترسی بیماران را آسان‌تر کند.
از طرف دیگر، نگرانی‌هایی درباره:
حریم خصوصی بیمار،
فروش داروی تقلبی،
نسخه‌های غیرمعتبر،
حمل غیراستاندارد،
و سوءمصرف دارو
وجود دارد.
همین تضاد باعث شده مقررات این حوزه چند بار بازنگری شود.
دوره گذار برای چه کسانی مهم‌تر است؟
بیشتر برای:
داروخانه‌هایی که فروش آنلاین دارند،
پلتفرم‌های دارورسانی،
شرکت‌های فناوری سلامت،
و مجموعه‌هایی که مجوزشان نیاز به تمدید دارد.
برای مصرف‌کننده عادی، اثر اصلی این است که خدمات آنلاین در دوره انتقال متوقف نمی‌شود، اما باید از مسیرهای مجاز استفاده شود.
بعد از سه ماه چه می‌شود؟
سازمان غذا و دارو گفته این دوره تا پیش از فراهم‌شدن زیرساخت لازم و ابلاغ روال جدید ادامه خواهد داشت؛ حداکثر سه ماه.
بعد از آن، انتظار می‌رود فرآیند مجوز براساس ساختار جدید انجام شود.
جزئیات دقیق روال جدید هنوز به‌طور کامل اعلام نشده است.
آیا ممکن است قوانین سخت‌تر شود؟
ممکن است چارچوب نظارتی دقیق‌تر شود، اما فعلاً نمی‌شود درباره جزئیات آینده قطعی صحبت کرد.
هدف دوره گذار این است که تا زمان آماده‌شدن زیرساخت، خلأ قانونی یا توقف ناگهانی فعالیت ایجاد نشود.
خرید دارو از شبکه‌های اجتماعی چطور؟
خرید دارو از صفحات ناشناس، کانال‌ها و حساب‌هایی که ارتباط روشنی با داروخانه مجاز ندارند، ریسک بالایی دارد.
در چنین فضاهایی نمی‌توان به‌سادگی اصالت دارو، شرایط نگهداری یا مسئولیت فروشنده را تأیید کرد.
داروی تقلبی بزرگ‌ترین خطر است
در خرید غیررسمی اینترنتی ممکن است محصولی تحویل بگیرید که:
اصالت مشخصی ندارد،
شرایط نگهداری آن رعایت نشده،
تاریخ مصرف مناسبی ندارد،
یا اصلاً داروی مورد ادعا نیست.
به همین دلیل قیمت پایین‌تر نباید تنها معیار انتخاب باشد.
اطلاعات بیمار هم مهم است
سفارش آنلاین دارو ممکن است اطلاعات بسیار حساسی مثل نام بیماری، نسخه پزشک و نوع دارو را درگیر کند.
در سال‌های گذشته یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره فروش اینترنتی دارو، حفظ محرمانگی اطلاعات بیماران بوده است.
پس پلتفرم باید علاوه بر مجوز، حفاظت از داده‌های کاربران را هم جدی بگیرد.
آیا پزشک باید نسخه کاغذی بدهد؟
در بسیاری از خدمات درمانی، نسخه الکترونیکی استفاده می‌شود.
در فروش آنلاین هم سامانه باید بتواند نسخه معتبر را از مسیر قانونی بررسی کند.
بنابراین معمولاً نیازی نیست عکس نسخه نامعتبر یا دست‌نویس را برای افراد ناشناس ارسال کنید.
داروهای یخچالی چطور ارسال می‌شوند؟
داروهایی که نیاز به زنجیره سرد دارند باید با شرایط حمل مخصوص ارسال شوند.
این یکی از دلایلی است که فروش دارو نمی‌تواند دقیقاً مثل ارسال غذا یا کالای عادی انجام شود.
اگر داروی حساس به دما بدون بسته‌بندی مناسب تحویل شد، مصرف‌کننده باید موضوع را جدی بگیرد.
هزینه ارسال چطور حساب می‌شود؟
هزینه ارسال ممکن است براساس پلتفرم، شهر، فاصله و نوع دارو متفاوت باشد.
فعلاً در خبر امروز نرخ واحد جدیدی برای هزینه ارسال عمومی اعلام نشده است.
پس قبل از ثبت سفارش، مبلغ نهایی را بررسی کنید.
آیا قیمت خود دارو در اینترنت بیشتر می‌شود؟
قیمت داروهای رسمی باید براساس ضوابط قیمت‌گذاری دارویی باشد.
پلتفرم نباید صرفاً به دلیل آنلاین‌بودن، قیمت داروی دارای نرخ رسمی را به دلخواه تغییر دهد.
البته هزینه ارسال یا خدمات می‌تواند جداگانه محاسبه شود.
اگر دارویی پیدا نشد، آنلاین سفارش دهیم؟
یکی از مزیت‌های بالقوه دارورسانی آنلاین این است که کاربر می‌تواند راحت‌تر موجودی داروخانه‌های مختلف را پیدا کند.
اما برای داروهای کمیاب یا حساس، همچنان باید از مسیرهای رسمی و تحت نظر پزشک یا داروساز اقدام شود.
امکان خرید دارو برای سالمندان بهتر می‌شود
این خدمات برای:
سالمندان،
بیماران دارای محدودیت حرکتی،
افراد دارای بیماری مزمن،
و کسانی که دسترسی سخت‌تری به داروخانه دارند
می‌تواند بسیار کاربردی باشد.
به همین دلیل اصل فروش اینترنتی دارو با هدف تسهیل دسترسی مورد توجه قرار گرفته، اما نگرانی اصلی نحوه نظارت است.
اگر داروی اشتباه تحویل شد چه کنیم؟
دارو را مصرف نکنید.
نام، دوز، شکل دارویی و مشخصات نسخه را بررسی کنید و با داروخانه تماس بگیرید.
اگر سفارش از مسیر مجاز انجام شده باشد، امکان پیگیری مسئولیت فروشنده روشن‌تر است.
آیا دارو قابل مرجوع‌کردن است؟
دارو مثل کالای عادی نیست.
به دلیل مسائل ایمنی و شرایط نگهداری، مرجوعی دارو محدودیت‌های خاص دارد.
شرایط باید براساس نوع مشکل و مقررات داروخانه بررسی شود.
مهم‌ترین نکته خبر امروز چیست؟
سه نکته:
فروش برخط دارو متوقف نشده است.
برای مجوزها دوره گذار در نظر گرفته شده است.
این دوره حداکثر سه ماه ادامه دارد تا روال جدید ابلاغ شود.
چه چیزی هنوز مشخص نیست؟
جزئیات کامل زیرساخت جدید،
چارچوب نهایی صدور مجوز،
و زمان دقیق ابلاغ دستورالعمل دائمی.
بنابراین احتمال دارد طی هفته‌های آینده اطلاعیه‌های تکمیلی منتشر شود.
جمع‌بندی
سازمان غذا و دارو امروز درباره نحوه ادامه فعالیت فروش اینترنتی دارو در دوره گذار توضیح داد.
طبق اعلام این سازمان، تا زمان آماده‌شدن زیرساخت و ابلاغ روال جدید، صدور و تمدید مجوز فروش برخط دارو ادامه دارد و دوره انتقال حداکثر سه ماه خواهد بود.
بنابراین فروش آنلاین دارو فعلاً متوقف نشده، اما فعالیت باید از مسیر مجاز و تحت نظارت انجام شود.
برای مصرف‌کننده هم مهم‌ترین توصیه این است:
دارو را آنلاین بخرید، اما فقط از داروخانه و پلتفرمی که مجوز و هویت مشخص دارد.
