زمین رایگان روستایی به چه کسانی می‌رسد؟ | شرایط ثبت‌نام ۱۴۰۵ + سامانه وام ۵۰۰ میلیونی
ثبت‌نام واگذاری زمین در روستاها همچنان یکی از پرجست‌وجوترین موضوعات حوزه مسکن است؛ به‌خصوص بعد از آنکه وزارت راه و شهرسازی و بنیاد مسکن اعلام کردند صدها هزار قطعه زمین برای متقاضیان واجد شرایط در روستاهای دارای ظرفیت در نظر گرفته شده است.
طبق آخرین اطلاعات، ۷۰ هزار و ۳۰۰ قطعه زمین روستایی در سال جاری واگذار شده و اطلاعات حدود ۳۲۰ هزار قطعه دیگر نیز در سامانه طرح‌های حمایتی مسکن بارگذاری شده است.
چه کسانی می‌توانند برای زمین روستایی ثبت‌نام کنند؟
سه گروه اصلی امکان ثبت درخواست دارند:
آنچه دیگران میخوانند
- بومیان ساکن روستا
- بومیان غیرساکن
- ساکنان شهرهای همجوار روستاهای واقع در حریم شهرها
ثبت‌نام عمومی این طرح برای بیش از ۱۴۰۰ روستا آغاز شده و متقاضیان واجد شرایط می‌توانند در صورت وجود زمین در روستای موردنظر درخواست خود را ثبت کنند.
ثبت‌نام از کدام سامانه انجام می‌شود؟
متقاضیان باید به سامانه طرح‌های حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی مراجعه کنند.
مسیر اعلام‌شده:
saman.mrud.ir
است.
پس از ورود به سامانه باید بخش «مسکن» و سپس گزینه «واگذاری اراضی روستایی» انتخاب شود. طبق راهنمای منتشرشده، فرآیند ثبت درخواست در این بخش در چند مرحله انجام می‌شود.
آیا زمین کاملاً رایگان است؟
اصطلاح «زمین رایگان» بیشتر به این معناست که دولت و بنیاد مسکن زمین را با شرایط حمایتی در اختیار متقاضی قرار می‌دهند.
در آیین‌نامه مربوط به مسکن روستایی نیز پیش‌بینی شده اراضی ملی موردنیاز به‌صورت رایگان به بنیاد مسکن واگذار شود تا در چارچوب طرح‌های حمایتی در اختیار متقاضیان واجد شرایط قرار بگیرد.
اما متقاضی ممکن است همچنان هزینه‌هایی مانند:
- آماده‌سازی زمین
- خدمات زیربنایی
- صدور مجوز
- ساخت واحد مسکونی
- انشعابات
را پرداخت کند.
بنابراین «رایگان بودن زمین» به معنی رایگان بودن کل فرآیند ساخت خانه نیست.
چند قطعه زمین در این طرح وجود دارد؟
در مرحله‌ای که از ۷ مهر آغاز شد، ظرفیت حدود:
۲۳۰ هزار قطعه زمین مسکونی
در بیش از:
۱۴۰۰ روستا
اعلام شد.
پیش از آن نیز فرآیند تخصیص حدود ۳۰۰ هزار قطعه برای متقاضیان طرح‌های حمایتی مسکن آغاز شده بود.
آیا هنوز امکان ثبت‌نام وجود دارد؟
براساس توضیحات اخیر رئیس بنیاد مسکن، متقاضیانی که در سامانه طرح‌های حمایتی مسکن ثبت‌نام کرده‌اند و واجد شرایط هستند، در صورت تمایل به سکونت در روستا می‌توانند برای روستاهایی که بنیاد مسکن زمین در اختیار دارد درخواست ثبت کنند.
بنابراین اصل فرآیند واگذاری همچنان ادامه دارد، اما ظرفیت هر روستا محدود است.
شرط بومی بودن یعنی چه؟
در مقررات این طرح، اولویت اصلی با متقاضیان بومی است.
در آیین‌نامه مربوط به مسکن روستایی معیشت‌محور، بومی می‌تواند شامل فردی باشد که:
- متولد روستا باشد
- یا حداقل دو سال سابقه سکونت در آن روستا داشته باشد
.
البته احراز نهایی شرایط بر عهده بنیاد مسکن و دستگاه‌های مربوط است.
افراد مجرد هم می‌توانند ثبت‌نام کنند؟
بله، در برخی شرایط.
طبق آیین‌نامه، گروه‌هایی می‌توانند بدون شرط تأهل یا سرپرست خانوار بودن واجد شرایط باشند؛ از جمله:
- زنان حداقل ۳۵ ساله
- مردان حداقل ۴۵ ساله
- نخبگان علمی
- معلولان و مددجویان بهزیستی با حداقل ۲۰ سال سن
- بیماران خاص
.
آیا دهک درآمدی مهم است؟
در برخی طرح‌های واگذاری، خانواده‌های کم‌برخوردار در اولویت قرار دارند.
بنیاد مسکن پیش‌تر اعلام کرده بود دهک‌های پایین و خانوارهای فاقد مسکن در برخی طرح‌های واگذاری زمین روستایی از اولویت برخوردارند.
اما برای ثبت‌نام عمومی، ملاک نهایی همان شرایط اعلام‌شده در سامانه و بررسی پرونده متقاضی است.
آیا باید قبلاً خانه نداشته باشیم؟
اصل این طرح برای تأمین مسکن متقاضیان فاقد مسکن طراحی شده است.
بنابراین وضعیت مالکیت ملک و سابقه استفاده از تسهیلات یا زمین دولتی می‌تواند در احراز شرایط تأثیرگذار باشد.
اطلاعات متقاضی پس از ثبت درخواست بررسی می‌شود و صرف ثبت‌نام به معنی تخصیص قطعی زمین نیست.
وام ساخت هم می‌دهند؟
بله.
برای ساخت مسکن در روستاهای مشمول، تسهیلات:
۵۰۰ میلیون تومانی
در نظر گرفته شده است.
این وام برای ساخت واحد مسکونی روی زمین تخصیص‌یافته قابل استفاده است و شرایط پرداخت آن مطابق ضوابط تسهیلات مسکن روستایی خواهد بود.
زمین با چه نوع قراردادی واگذار می‌شود؟
براساس طرح اعلام‌شده برای بیش از ۱۴۰۰ روستا، مدت واگذاری زمین:
۹۹ سال
عنوان شده است.
جزئیات نوع قرارداد، انتقال سند و شرایط نهایی ممکن است براساس محل و نوع زمین متفاوت باشد.
آیا سند زمین به نام متقاضی می‌شود؟
این موضوع به نوع زمین و نحوه واگذاری بستگی دارد.
در برخی موارد ابتدا زمین در قالب قرارداد حمایتی یا ۹۹ ساله واگذار می‌شود و فرآیند انتقال سند یا مالکیت براساس ضوابط بعدی انجام می‌شود.
بنابراین بهتر است متقاضی قبل از پذیرش نهایی، شرایط قرارداد همان روستا را دقیق بخواند.
اگر در شهر زندگی کنیم می‌توانیم زمین روستایی بگیریم؟
بله، در برخی شرایط.
طبق اطلاعیه وزارت راه، ساکنان شهرهای همجوار روستاهای واقع در حریم شهرها نیز می‌توانند در برخی مناطق برای زمین روستایی درخواست ثبت کنند.
اما این موضوع برای همه شهرها و روستاها صدق نمی‌کند و باید ظرفیت سامانه بررسی شود.
اگر قبلاً در نهضت ملی مسکن ثبت‌نام کرده باشیم چه؟
در توضیحات بنیاد مسکن آمده است متقاضیانی که در سامانه طرح‌های حمایتی ثبت‌نام کرده‌اند، در صورت احراز شرایط و تمایل به سکونت در روستا می‌توانند برای زمین روستایی نیز درخواست خود را ثبت کنند.
بنابراین ثبت‌نام قبلی لزوماً مانع بررسی این گزینه نیست، اما وضعیت پرونده فرد باید در سامانه مشخص شود.
مراحل ثبت‌نام زمین روستایی
روند کلی به این شکل است:
- ورود به saman.mrud.ir
- انتخاب بخش مسکن
- ورود به «واگذاری اراضی روستایی»
- مطالعه قوانین و مقررات
- ثبت اطلاعات هویتی
- انتخاب استان و روستا
- ثبت وضعیت سکونت و بومی بودن
- تکمیل اطلاعات
- ارسال درخواست
- انتظار برای بررسی بنیاد مسکن
طبق راهنمای وزارت راه، فرآیند ثبت‌نام رسمی از همین سامانه انجام می‌شود.
آیا ثبت‌نام یعنی حتماً زمین می‌گیریم؟
خیر.
ثبت درخواست فقط آغاز فرآیند است.
بعد از آن باید مواردی مانند:
- احراز شرایط
- بومی بودن
- ظرفیت زمین در روستا
- وضعیت مالکیت
- اولویت متقاضی
- تأیید دستگاه‌های مربوط
بررسی شود.
در نتیجه ممکن است تعداد متقاضیان بیشتر از زمین موجود باشد.
اگر نام روستای ما در سامانه نبود چه کنیم؟
نبودن نام روستا معمولاً می‌تواند به معنی نبود ظرفیت فعال در همان مرحله باشد.
بنیاد مسکن اعلام کرده واگذاری در روستاهایی انجام می‌شود که زمین در اختیار این نهاد قرار داشته باشد.
بنابراین ممکن است با تأمین زمین جدید، روستاهای بیشتری در آینده به سامانه اضافه شوند.
اولویت با چه کسانی است؟
طبق اعلام وزارت راه و بنیاد مسکن، اولویت اصلی با:
- بومیان روستا
- متقاضیان فاقد مسکن
- افراد ثبت‌شده در طرح‌های حمایتی
- خانوارهای واجد شرایط
است.
اما ترتیب نهایی تخصیص براساس ظرفیت همان منطقه تعیین می‌شود.
چرا این طرح اجرا شده است؟
هدف اصلی این برنامه:
- کاهش هزینه زمین
- کمک به خانه‌دار شدن خانوارهای روستایی
- افزایش ماندگاری جمعیت در روستاها
- رونق ساخت‌وساز
- توسعه فعالیت‌های اقتصادی و معیشتی روستایی
عنوان شده است.
آخرین آمار واگذاری زمین روستایی
براساس تازه‌ترین اظهارات رئیس بنیاد مسکن:
۷۰ هزار و ۳۰۰ قطعه زمین در سال جاری واگذار شده است.
همچنین اطلاعات حدود:
۳۲۰ هزار قطعه زمین
در سامانه طرح‌های حمایتی مسکن بارگذاری شده است.
این آمار نشان می‌دهد طرح واگذاری زمین روستایی همچنان یکی از برنامه‌های اصلی حوزه مسکن در سال ۱۴۰۵ است.
جمع‌بندی
متقاضیان دریافت زمین روستایی باید از طریق سامانه طرح‌های حمایتی مسکن درخواست خود را ثبت کنند.
سه گروه اصلی شامل بومیان ساکن، بومیان غیرساکن و برخی ساکنان شهرهای همجوار امکان ثبت درخواست دارند.
در کنار زمین، وام ۵۰۰ میلیون تومانی ساخت مسکن روستایی نیز برای طرح در نظر گرفته شده است.
با این حال ثبت‌نام به معنی تخصیص قطعی نیست و واگذاری نهایی به احراز شرایط و وجود زمین در روستای انتخابی بستگی دارد.
