راز پشت پرده زلزله‌های جنوب ایران فاش شد/ رابطه سلاح مخفی هارپ با زلزله‌های اخیر
شایعات گسترده‌ای در فضای مجازی پیرامون منشأ زلزله‌های اخیر در جنوب کشور، از جمله ارتباط آن‌ها با پروژه هارپ یا انفجارهای موشکی، دست به دست می‌شود. اما مسئولان علمی کشور این ادعاها را به شدت تکذیب می‌کنند و بر طبیعی بودن این پدیده‌ها اصرار دارند.
به گزارش ایلنا، علی بیت‌الهی، رئیس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با رد قاطعانه این نظریه‌های شبه‌علمی، خاطرنشان کرد که زمین‌لرزه‌های مذکور نه تنها هیچ ارتباطی با دخالت‌های انسانی یا پروژه‌هایی مانند هارپ ندارند، بلکه کاملاً طبیعی بوده و ریشه در ساختار لرزه‌خیز منطقه دارند.
تفاوت عمق زلزله و انفجارها: دلیلی بر طبیعی بودن
بیت‌الهی در تشریح دلایل خود، به تفاوت عمق وقوع زلزله‌ها و تأثیر انفجارها اشاره کرد. وی توضیح داد که اثر انفجارها تنها در عمق چند ده متری سطح زمین قابل مشاهده است، در حالی که زلزله‌های اخیر در عمق حدود ۱۳ کیلومتری زمین رخ داده‌اند.
آنچه دیگران میخوانند
این تفاوت عمق، به وضوح نشان می‌دهد که هیچ ارتباطی بین انفجارهای سطحی و زمین‌لرزه‌های عمیق وجود ندارد. به گفته این مقام مسئول، مناطق جنوبی ایران به طور طبیعی جزو مناطق فعال لرزه‌خیز کشور محسوب می‌شوند و وقوع زلزله در این نواحی یک فرآیند معمول و مورد انتظار است.
ایران فاقد سیستم هشدار سریع زلزله
در ادامه این گفتگو، رئیس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی به موضوع نبود سیستم هشدار سریع زلزله در ایران پرداخت. وی با اشاره به فعال بودن این سیستم در کشورهایی نظیر آمریکا، توضیح داد که این فناوری می‌تواند پس از ثبت اولین امواج زلزله، هشدارهای لازم را در عرض چند ثانیه به مناطق اطراف ارسال کند.
این سامانه قادر به پیش‌بینی زلزله قبل از وقوع آن نیست، بلکه با بهره‌گیری از اختلاف سرعت بین امواج الکترومغناطیسی و امواج لرزه‌ای، پس از آغاز زمین‌لرزه و ثبت آن توسط ایستگاه‌های لرزه‌نگاری، پیام هشدار را صادر می‌کند. سرعت امواج الکترومغناطیسی نزدیک به ۳۰۰ هزار کیلومتر بر ثانیه است، در حالی که امواج لرزه‌ای با سرعت چند کیلومتر بر ثانیه حرکت می‌کنند؛ همین اختلاف سرعت، فرصت طلایی چند ثانیه‌ای را برای هشدار فراهم می‌آورد.
اهمیت چند ثانیه هشدار برای نجات جان انسان‌ها
بیت‌الهی تأکید کرد که حتی چند ثانیه هشدار می‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش خسارات جانی و مالی داشته باشد. این فرصت کوتاه، بسته به فاصله محل وقوع زلزله از مناطق مسکونی، متفاوت است و می‌تواند از چند ثانیه تا حدود ۱۰ ثانیه متغیر باشد.
در کشورهایی که از این سامانه بهره می‌برند، اقدامات اضطراری مختلفی به صورت خودکار انجام می‌شود، از جمله:
- بستن شیرهای گاز به صورت خودکار
- توقف قطارهای سریع‌السیر
- قطع فرآیندهای حساس صنعتی
همچنین، مردم فرصت می‌یابند تا در همین مدت کوتاه خود را به نقاط امن داخل ساختمان‌ها برسانند و از خطرات احتمالی بکاهند.
امکان راه‌اندازی سامانه هشدار زلزله در ایران
رئیس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ابراز امیدواری کرد که ایران از توانایی‌های فنی لازم برای طراحی و بومی‌سازی چنین سامانه‌ای برخوردار است و وابستگی خاصی به کشورهای دیگر در این زمینه ندارد. وی افزود که استفاده از موقعیت مکانی تلفن‌های همراه، مشابه برنامه‌های مسیریابی، می‌تواند بخش مهمی از زیرساخت این سامانه را تشکیل دهد.
با این حال، اجرای موفقیت‌آمیز و گسترده این پروژه نیازمند یک طرح ملی جامع و پوشش سراسری در تمام نقاط کشور است. بیت‌الهی با اشاره به تجربه ژاپن، یادآور شد که در این کشور علاوه بر ارسال هشدار به تلفن‌های همراه، پیام‌های هشدار سریع زلزله از طریق شبکه‌های تلویزیونی نیز منتشر می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که مردم در کوتاه‌ترین زمان ممکن از وقوع زمین‌لرزه مطلع می‌شوند و فرصت کافی برای واکنش‌های ضروری را داشته باشند.
