شکاف عمیق دستمزد و تورم: گرانی بنزین سفرههای کارگران را ذوب میکند!
اقتصاد ایران مدتهاست که در چنگال تورم گرفتار آمده و شرایط ناگوار جنگ یا «نه جنگ و نه صلح» این وضعیت را به مراتب وخیمتر کرده است. در همین مدت کوتاه، بسیاری از اقلام غذایی نظیر مرغ و تخممرغ از سفرههای اقشار کمدرآمد و کارگران حذف شدهاند. حتی نان، که از اساسیترین مواد غذایی محسوب میشود، با افزایش ۱۰۰ تا ۱۴۰ درصدی قیمت مواجه شده است.
به گزارش ایلنا، آمار تورمی تیرماه نشان میدهد که هزینه سبد خوراکیهای خانوارهای کارگری در یک سال منتهی به تیرماه، ۱۲۸.۱ درصد افزایش یافته است. این بدان معناست که یک خانواده کارگری برای تهیه همان اقلام خوراکی ثابت، باید بیش از دو برابر سال گذشته هزینه کند. این گرانی افسارگسیخته، آخرین ضربه مهلک را بر سفرههایی وارد میکند که از ابتدای سال ۱۴۰۰ و با اجرای سیاستهای آزادسازی اقتصادی، به شدت تحلیل رفته بودند.
عقبماندگی بیسابقه دستمزدها
در طول یک سال، قیمت حداقل ۸ قلم خوراکی بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است؛ به عنوان مثال، روغن ۲۶۱ درصد و گوشت ۱۴۵ درصد گران شدهاند. این در حالی است که دستمزد کارگران، حتی برای حداقلبگیران، تنها ۶۰ درصد رشد داشته است. برای سایر سطوح مزدی، این افزایش تنها ۴۵ درصد بوده است.
آنچه دیگران میخوانند
این نابرابری فاحش نشان میدهد که دستمزد کارگران حداقلبگیر در مقایسه با تورم رسمی خوراکیها (که اغلب کمتر از تورم واقعی بازار است)، حداقل ۶۸ درصد عقبماندگی دارد. این شکاف برای کارگران متخصص و یقه سفید، به ۸۳ درصد میرسد. اگر دستمزدها به میزان ۶۸ تا ۸۳ درصد افزایش مییافت، قدرت خرید خانوارهای کارگری در حوزه خوراکیها در تیرماه امسال، مشابه تیرماه سال گذشته بود.
وضعیت برای کارمندان و بازنشستگان تحت پوشش قانون مدیریت خدمات کشوری، از جمله پرستاران و معلمان نیز بهتر نیست. افزایش حقوق این گروه بین ۲۰ تا ۴۳ درصد و به طور متوسط حدود ۳۰ درصد بوده است، که منجر به کاهش تقریباً ۱۰۰ درصدی سطح زندگی آنها نسبت به سال قبل شده است. این امر باعث شده تا بسیاری از این افراد که زمانی دغدغه تامین نیازهای اولیه را نداشتند، دیگر در تعریف «طبقه متوسط» نگنجند.
این عقبماندگی زمانی نگرانکنندهتر میشود که بدانیم اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ، با وجود وعدههای مکرر مسئولین، همچنان ثابت مانده و هیچ اقدامی برای کاهش شکاف عمیق بین دستمزد و سبد خوراکیها صورت نگرفته است.
تصویری از وضعیت معیشتی مردم
یدالله فرجی، فعال صنفی بازنشستگان کارگری، وضعیت را اینگونه خلاصه میکند: «بازنشستگان ماههاست رنگ گوشت قرمز را ندیدهاند؛ با کالابرگ در هر ماه، یکی دو عدد مرغ میخرند و همیشه شرمنده خانواده هستند.» او تاکید میکند که این وضعیت نه سیاهنمایی است و نه اغراق؛ حتی قبل از جنگ اخیر نیز، بسیاری از بازنشستگان قادر به خرید گوشت قرمز نبودند و کل حقوقشان برای تامین سه وعده غذای ساده نیز کافی نیست.
علیرضا خرمی، فعال کارگری، با اشاره به اینکه دیگر چیزی در سفرهها نمانده، به ایلنا میگوید: «ادعای دولت مبنی بر مهار تورم یا کاهش ماهانه تورم، ناعادلانه است. مردم درگیر این گرانیها هستند و به نظر میرسد هیچ استراتژی مشخصی برای مهار تورم، به خصوص در حوزههای اساسی مانند خوراکیها و مسکن، وجود ندارد.»
تأثیر مخرب گرانی بنزین
در شرایطی که سایه جنگ و رکود بر کشور سنگینی میکند و ارزش دلار به بیش از ۱۹۰ هزار تومان رسیده، هر روز اخباری مبنی بر احتمال افزایش قیمت بنزین یا کاهش سهمیه دولتی آن به گوش میرسد. این مسئله نگرانیهای جدی را در مورد آینده معیشتی مردم ایجاد کرده است.
خرمی هشدار میدهد که بنزین همواره کالایی استراتژیک در زندگی مردم، به ویژه برای طبقات فرودست، بوده است. گرانی آن قطعاً موجی سنگین از تورم جدید را به همراه خواهد داشت و تمامی کالاها از حمل و نقل گرفته تا نان و دارو، مجدداً گران خواهند شد. این افزایش قیمتها میتواند به جایی برسد که کارگران، حتی متخصصان، مجبور شوند تخممرغ یا نان را نیز به صورت قسطی و نسیه خریداری کنند.
دولت به خوبی از شرایط دشوار زندگی طبقات کارگر و کمدرآمد آگاه است؛ اینکه بیشترین تقاضا در قصابیهای مناطق مرکزی و جنوبی شهر برای سنگدان و پای مرغ است و خانوادههایی با چندین عضو شاغل، به دلیل گرانی اجاره خانه و هزینههای درمان، قادر به خرید گوشت و مرغ نیستند. سوال اینجاست که چرا در این شرایط بحرانی، زمانی که آموزش، درمان و مسکن رها شده و هر روز گرانتر میشوند، حداقل از سفرههای خالی مردم صیانت نمیشود؟ گرانی بنزین، این سفرههای تهی را به طور کامل ذوب خواهد کرد.
گزارش: نسرین هزاره مقدم
