همسان‌سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵: جزئیات و فرمول محاسبه
همسان‌سازی حقوق بازنشستگان یکی از مهم‌ترین موضوعات مرتبط با معیشت این قشر از جامعه است که هر ساله مورد توجه قرار می‌گیرد. در سال ۱۴۰۵، این فرآیند با هدف جبران بخشی از تورم و افزایش هزینه‌های زندگی، با رویکردی جدید و بر اساس مصوبات کمیسیون تلفیق بودجه و احکام قانون بودجه سال ۱۴۰۵ دنبال می‌شود. این طرح شامل افزایش سالانه ضریب حقوق، اجرای مرحله جدید همسان‌سازی و افزودن فوق‌العاده خاص و مزایای فرزند و عائله‌مندی است.
اهداف و مبانی همسان‌سازی حقوق بازنشستگان
هدف اصلی از همسان‌سازی حقوق بازنشستگان، کاهش شکاف میان حقوق بازنشستگان و شاغلان هم‌تراز است. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، دولت مکلف است تا پایان سال سوم برنامه (سال ۱۴۰۵)، حقوق بازنشستگان را به ۹۰ درصد حقوق و فوق‌العاده‌های مشمول کسور شاغلان مشابه و هم‌تراز برساند. این افزایش به صورت پلکانی و در سه سال انجام می‌شود:
- سال اول: ۴۰ درصد مابه‌التفاوت تا ۹۰ درصد حقوق شاغل هم‌تراز.
- سال دوم و سوم: هر کدام ۳۰ درصد مابه‌التفاوت باقی‌مانده.
این رویکرد به معنای آن است که در سال ۱۴۰۵، تمام فاصله باقی‌مانده تا سقف ۹۰ درصد حقوق شاغل هم‌تراز باید در احکام جدید بازنشستگان اعمال شود. همچنین، شیوه افزایش حقوق به صورت پلکانی معکوس تدوین شده است؛ به این معنی که بازنشستگانی که حقوق پایه کمتری دارند، افزایش بیشتری دریافت خواهند کرد تا عدالت نسبی در پرداخت‌ها برقرار شود.
آنچه دیگران میخوانند
فرمول و مراحل محاسبه حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵
محاسبه حقوق بازنشستگان، به ویژه با در نظر گرفتن همسان‌سازی، فرآیندی چند مرحله‌ای است که برای صندوق‌های بازنشستگی کشوری، لشکری و تأمین اجتماعی تفاوت‌هایی دارد. با این حال، اصول کلی یکسان است:
- افزایش سالانه ضریب حقوق: در ابتدا، حقوق بازنشستگان با اعمال ضریب افزایش سالانه که توسط هیئت وزیران تصویب می‌شود، نسبت به سال قبل افزایش می‌یابد. این افزایش برای حداقل‌بگیران و سایر سطوح متفاوت است.
- اعمال متناسب‌سازی: پس از افزایش سالانه، مبلغ متناسب‌سازی بر اساس فرمول‌های مشخصی محاسبه و به حقوق اضافه می‌شود. این متناسب‌سازی به معنای پرداخت مبلغ ثابت به همه مستمری‌بگیران نیست و بر اساس مستمری هر فرد و با لحاظ اصول محاسبات بیمه اجرا می‌شود.
جزئیات محاسبه متناسب‌سازی برای صندوق‌های مختلف:
- بازنشستگان کشوری: حقوق بازنشستگان کشوری پس از اعمال ضریب سالانه، بر اساس مبلغ افزایش متناسب‌سازی مندرج در حکم سال قبل و با در نظر گرفتن ۴۰ درصد افزایش مرحله اول متناسب‌سازی محاسبه می‌شود. عدد حاصل به عنوان ۹۰ درصد حقوق شاغل هم‌تراز در نظر گرفته شده و سپس ۳۰ درصد افزایش مرحله دوم نیز به آن اضافه می‌شود. در نهایت، ضریب سال جدید نیز در فرمول محاسبه قرار می‌گیرد.
- بازنشستگان تأمین اجتماعی: سازمان تأمین اجتماعی مکلف است در طول سه سال اول برنامه، نسبت به متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر اقدام کند. به نحوی که در پایان سال سوم برنامه، نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد همان سال، با ۹۰ درصد نسبت اولین مستمری بازنشستگی به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری، متناسب گردد. این متناسب‌سازی در سال اول به میزان ۴۰ درصد و در سال‌های دوم و سوم، هر کدام ۳۰ درصد مابه‌التفاوت تا ۹۰ درصد یاد شده خواهد بود. برای حداقل‌بگیران نیز سازوکارهایی برای پرداخت معادل ۱۰ درصد حداقل دستمزد ماهانه به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه به عنوان حفظ قدرت خرید در نظر گرفته شده است.
- بازنشستگان لشکری: تا زمان نگارش این مقاله، جدول همسان‌سازی حقوق بازنشستگان لشکری ۱۴۰۵ به طور رسمی ابلاغ نشده است. مقرر شده است مبلغ مشخصی به صورت ماهانه و تحت عنوان علی‌الحساب همسان‌سازی پرداخت شود و پس از ابلاغ جداول، مابه‌التفاوت مبلغ محاسبه و به حساب بازنشستگان واریز گردد.
زمان و نحوه واریز
مبلغ مربوط به همسان‌سازی به صورت ماهانه و به کارت حقوق بازنشستگان واریز خواهد شد. در صورتی که پرداخت به تعویق افتد، مبالغ معوقه به صورت یکجا به حساب بازنشستگان واریز می‌گردد. تاریخ اجرای این تصویب‌نامه از ۱ فروردین ۱۴۰۵ می‌باشد و صندوق‌های بازنشستگی کشوری و لشکری مکلفند پس از اعمال افزایش سالانه حکم حقوق بازنشستگان و موظفین در سال ۱۴۰۵، نسبت به اعمال ۳۰ درصد مابه‌التفاوت احکام متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان و موظفین اقدام نمایند.
