شرایط دریافت مستمری بازماندگان تأمین اجتماعی / این افراد مشمول دریافت مستمری نمیشوند!
مستمری بازماندگان تامین اجتماعی یکی از مهمترین حمایتهای این سازمان برای خانواده فرد بیمهشده یا مستمریبگیر متوفی است. اگر فرد فوتشده شرایط قانونی لازم را داشته باشد، بازماندگان واجد شرایط میتوانند ماهانه مستمری دریافت کنند.
در این مطلب، شرایط، افراد مشمول، مدارک لازم و سهم هر بازمانده را به زبان ساده و بر اساس منابع رسمی توضیح میدهیم.
مستمری بازماندگان چیست؟
مستمری بازماندگان، مبلغی است که بعد از فوت بیمهشده یا مستمریبگیر، به اعضای خانوادهای که قانون مشخص کرده پرداخت میشود. این مستمری با هدف حمایت از خانواده و جلوگیری از قطع کامل درآمد در زمان فوت سرپرست یا نانآور خانواده برقرار میشود.
چه کسانی مشمول دریافت مستمری بازماندگان میشوند؟
بر اساس مقررات تأمین اجتماعی، مستمری بازماندگان در این حالتها برقرار میشود:
آنچه دیگران میخوانند
1) فوت بیمهشده بازنشسته
اگر فردی که بازنشسته بوده فوت کند، بازماندگان واجد شرایط او میتوانند مستمری بگیرند.
2) فوت بیمهشده ازکارافتاده کلی مستمریبگیر
اگر فرد ازکارافتاده کلی بوده و مستمری دریافت میکرده و سپس فوت کند، بازماندگانش مشمول میشوند.
3) فوت بیمهشده شاغل با سابقه بیمه کافی
اگر بیمهشده در زمان فوت، شرایط سابقه لازم را داشته باشد، بازماندگان میتوانند مستمری دریافت کنند. این شرایط معمولاً شامل مواردی مثل:
- داشتن حداقل ۱ سال سابقه پرداخت حقبیمه در ۱۰ سال آخر عمر
- و داشتن حداقل ۹۰ روز حقبیمه در آخرین سال حیات
همچنین اگر فرد حداقل ۲۰ سال سابقه پرداخت حقبیمه داشته باشد، باز هم بازماندگان میتوانند مشمول مستمری شوند.
4) فوت ناشی از حادثه کار یا بیماری حرفهای
در صورتی که فوت بر اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری حرفهای باشد، بازماندگان میتوانند مشمول مستمری شوند.
چه کسانی جزو بازماندگان واجد شرایط هستند؟
افرادی که طبق قانون میتوانند مستمری بازماندگان دریافت کنند عبارتاند از:
1) همسر دائم متوفی
همسر دائمی بیمهشده یا مستمریبگیر متوفی یکی از اصلیترین افراد واجد شرایط است.
2) شوهر بیمهشده زن متوفی
شوهرِ زن بیمهشده فقط در صورتی مستحق مستمری است که:
- تحت تکفل همسر خود بوده باشد
- بیش از ۶۰ سال سن داشته باشد، یا ازکارافتاده باشد
- از هیچ سازمان دیگری مستمری دریافت نکند
3) فرزند ذکور
فرزند پسر در این حالتها میتواند مستمری بگیرد:
- کمتر از ۱۸ سال باشد
- مشغول تحصیل باشد
- به علت بیماری یا نقص عضو، ازکارافتاده شناخته شود
در برخی مقررات، برای فرزندان پسر محدودیت سنی تا ۲۰ سالگی نیز مطرح شده و ادامه دریافت مستمری بعد از آن، معمولاً به تحصیل دانشگاهی یا ازکارافتادگی وابسته است.
4) فرزند اناث
فرزند دختر در صورتی مستمری میگیرد که:
- فاقد شغل باشد
- فاقد شوهر باشد
5) فرزندخوانده
فرزندخوانده نیز در حکم فرزند حقیقی محسوب میشود و میتواند مشمول مستمری باشد.
6) پدر و مادر متوفی
پدر و مادر بیمهشده متوفی هم در صورت داشتن شرایط زیر میتوانند مستمری بگیرند:
- تحت تکفل متوفی بوده باشند
- پدر بالای ۶۰ سال و مادر بالای ۵۵ سال باشند، یا ازکارافتاده باشند
- از سازمان دیگری مستمری نگیرند
سهم هر بازمانده از مستمری چقدر است؟
طبق مقررات تأمین اجتماعی، سهم هر گروه به این شکل است:
- همسر: ۵۰٪ مستمری استحقاقی
- هر فرزند: ۲۵٪
- هر یک از پدر و مادر: ۲۰٪
اگر تعداد بازماندگان زیاد باشد، سهمها بر اساس ضوابط سازمان محاسبه و بین افراد واجد شرایط تقسیم میشود.
مدارک لازم برای دریافت مستمری بازماندگان
برای برقراری مستمری، معمولاً این مدارک لازم است:
- گواهی فوت صادره از ثبت احوال
- اصل و تصویر شناسنامه و کارت ملی متوفی و بازماندگان
- اصل و تصویر عقدنامه رسمی همسر متوفی
- گواهی تحصیلی فرزندان پسر بالای ۱۸ سال
- مدارک و رأی کمیسیون پزشکی برای ازکارافتادگی، در صورت نیاز
- مدارک کفالت پدر و مادر
- فرم درخواست برقراری مستمری بازماندگان
- در صورت فوت ناشی از حادثه کار، تأیید حادثه توسط واحد اجرایی
- اصل و تصویر گواهی انحصار وراثت
- این مورد معمولاً بلافاصله لازم نیست، اما باید در مهلت تعیینشده ارائه شود
نکات مهم درباره مستمری بازماندگان
- داشتن نسبت خانوادگی بهتنهایی کافی نیست؛ شرایط قانونی بازمانده هم باید احراز شود.
- اگر یکی از بازماندگان شرایط لازم را از دست بدهد، ممکن است سهم او قطع یا بین سایر افراد واجد شرایط بازتوزیع شود.
- برای فرزندان، اشتغال، ازدواج یا پایان تحصیل میتواند در دریافت مستمری اثرگذار باشد.
- بهتر است قبل از مراجعه، مدارک هویتی و سوابق بیمهای را کامل آماده کنید تا روند بررسی سریعتر انجام شود.
جمعبندی
اگر بیمهشده یا مستمریبگیر تأمین اجتماعی فوت کند، بازماندگان فقط در صورتی مستمری دریافت میکنند که هم فوت مشمول قانون باشد و هم بازمانده واجد شرایط شناخته شود. مهمترین افراد مشمول، همسر دائم، فرزندان واجد شرایط، پدر و مادر تحت تکفل هستند.
اگر مدارک کامل باشد، پیگیری از شعبه تأمین اجتماعی برای برقراری مستمری راحتتر و سریعتر انجام میشود.
