افزایش اعتبار کالابرگ برای دهکهای پایین درآمدی؛ تکلیف دهکهای پردرآمد مشخص شد
با تداوم روند صعودی قیمت کالاهای اساسی و کاهش محسوس قدرت خرید خانوارهای ایرانی، موضوع ارتقاء اعتبار کالابرگ الکترونیکی بار دیگر به یکی از محورهای اصلی بحثهای اقتصادی و حمایتی دولت تبدیل شده است. در ماههای اخیر، مسئولان دولتی و نمایندگان مجلس بارها از لزوم افزایش مبلغ کالابرگ سخن گفته بودند، اما چالشهای مربوط به تأمین منابع مالی، اجرای این طرح را به تأخیر انداخت. اکنون، با اعلام رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مشخص شده که دولت رویکردی هدفمند را در پیش گرفته و افزایش اعتبار، همه دهکها را شامل نخواهد شد.
چرایی افزایش اعتبار کالابرگ
بحث افزایش اعتبار کالابرگ از ابتدای سال ۱۴۰۵ و همزمان با تشدید فشارهای معیشتی بر خانوارها، جدیتر شد. رشد چشمگیر بهای مواد غذایی و تحلیل رفتن توان خرید مردم، مجلس و دولت را بر آن داشت تا به فکر بازنگری در میزان حمایتهای معیشتی باشند.
نمایندگان مجلس تأکید داشتند که مبلغ کالابرگ باید متناسب با نرخ تورم کالاهای اساسی تعدیل شود تا شکاف میان کمکهای حمایتی و هزینههای واقعی زندگی کاهش یابد. به همین دلیل، افزایش اعتبار کالابرگ به یکی از مطالبات کلیدی در دستور کار سیاستهای حمایتی دولت بدل گشت.
آنچه دیگران میخوانند
اما اجرای این طرح با مانع تأمین منابع مالی روبرو شد. سازمان برنامه و بودجه صراحتاً اعلام کرد که بودجه کنونی اجازه افزایش اعتبار برای تمامی دهکها را نمیدهد و دولت ناگزیر است بین گسترش دامنه پرداختها و افزایش هدفمند مبلغ حمایت برای اقشار آسیبپذیرتر، یکی را برگزیند.
کدام دهکها مشمول افزایش اعتبار میشوند؟
یعقوب اندایش، معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در آخرین اظهارات خود تصریح کرد که افزایش اعتبار کالابرگ برای تمامی دریافتکنندگان یارانه میسر نیست و دولت صرفاً برای دهکهای اول تا ششم این افزایش را در نظر گرفته است.
بر اساس این تصمیم، دهکهای هفتم، هشتم، نهم و دهم همچنان با همان میزان اعتبار قبلی کالابرگ خود را دریافت خواهند کرد و در حال حاضر تغییری در مبلغ دریافتی آنها اعمال نخواهد شد. مسئولان دلیل این رویکرد را محدودیت منابع مالی و لزوم تمرکز حمایتها بر خانوادههایی دانستهاند که بیشترین تبعات ناشی از گرانی کالاهای اساسی را متحمل شدهاند.
این سیاست در حالی ابلاغ شده که پیش از این، گمانهزنیهایی مبنی بر افزایش اعتبار برای همه دهکها وجود داشت، اما بررسیهای دولت نشان داد که چنین اقدامی نیازمند تخصیص منابع مالی گستردهتری است که در شرایط کنونی امکانپذیر نیست.
دهکهای پردرآمد حذف نمیشوند
در کنار مباحث مربوط به افزایش اعتبار کالابرگ، موضوع حذف برخی دهکهای درآمدی از این طرح نیز مطرح شده بود. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در واکنش به این گمانهزنیها اعلام کرد که دولت هیچ برنامهای برای حذف مشمولان فعلی کالابرگ ندارد و قرار نیست گروههایی که در حال حاضر این حمایت را دریافت میکنند، به طور کامل از طرح کنار گذاشته شوند.
وی تأکید کرد که هدف دولت در اصلاح نظام کالابرگ، افزایش هدفمند اعتبار برای گروههای نیازمندتر است. بنابراین، در صورت افزایش مبالغ، منابع جدید به سمت دهکهایی سوق داده خواهد شد که با دشواریهای اقتصادی بیشتری دست و پنجه نرم میکنند.
در همین راستا، الهام آزاد، نماینده مجلس شورای اسلامی، نیز خبر از ادامه جلسات کارشناسی میان دولت و مجلس برای نهایی کردن جزئیات افزایش اعتبار داد و افزود که هدف اصلی، تقویت قدرت خرید خانوارها و کاهش بار ناشی از افزایش قیمتهاست.
سناریوهای محتمل برای افزایش مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵
اگرچه رقم نهایی افزایش کالابرگ ۱۴۰۵ هنوز به طور رسمی اعلام نشده است، اما بررسیها حاکی از آن است که چندین سناریو برای این منظور در دولت مطرح است. این سناریوها بر پایه میزان منابع مالی قابل تخصیص و وضعیت بودجهای کشور طراحی شدهاند.
- یکی از گزینهها، افزایش حدود ۲۰ تا ۳۰ درصدی اعتبار کالابرگ است. در این حالت، مبلغ یک میلیون تومانی سال گذشته میتواند به حدود ۱ میلیون و ۲۰۰ تا ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برسد.
- سناریوهای دیگر، افزایش اعتبار تا ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و حتی ۲ میلیون تومان برای هر نفر را نیز در بر میگیرد. با این حال، این ارقام همچنان در مرحله بررسی قرار دارند و هیچ مقام رسمی تاکنون مبلغ قطعی را اعلام نکرده است.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که میزان نهایی افزایش اعتبار کالابرگ به طور مستقیم به تحقق درآمدهای دولت و منابع حاصل از طرح هدفمندی یارانهها بستگی دارد و تا زمان مشخص شدن این منابع، نمیتوان درباره مبلغ قطعی اظهارنظر کرد.
آیا افزایش کالابرگ از مردادماه اجرا میشود؟
با نزدیک شدن به مردادماه ۱۴۰۵، پرسش اصلی بسیاری از خانوارهای مشمول این است که آیا افزایش اعتبار کالابرگ از ماه آینده اعمال خواهد شد یا اجرای آن به زمان دیگری موکول میشود.
تا این لحظه، دولت زمان دقیق اجرای افزایش اعتبار را اعلام نکرده و تصمیم نهایی پس از جمعبندی جلسات کارشناسی و شفاف شدن منابع مالی ابلاغ خواهد شد. مسئولان تأکید کردهاند که اولویت نخست، افزایش حمایت از دهکهای پایین درآمدی خواهد بود.
بنابراین، در صورت تصویب نهایی، احتمالاً دهکهای اول تا ششم اولین گروههایی خواهند بود که اعتبار بیشتری دریافت میکنند. درباره سایر دهکها نیز، با توجه به توان مالی دولت، تصمیمگیری خواهد شد. بدین ترتیب، مبلغ و زمان دقیق اجرای کالابرگ جدید همچنان در انتظار اعلام رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.
