فیش حقوقی مهرماه ۱۴۰۵: آیا حقوق شما هم افزایش می‌یابد؟ جزئیات فوق‌العاده خاص، حق‌التدریس معلمان و مزایای جدید کارمندان
با آغاز مهرماه ۱۴۰۵، گمانه‌زنی‌ها درباره افزایش دوباره حقوق فرهنگیان، کارکنان دولت و بازنشستگان افزایش یافته است. با این حال، بررسی مصوبات و اظهارات رسمی نشان می‌دهد افزایش عمومی تازه‌ای برای همه حقوق‌بگیران از مهر تصویب نشده و تغییر دریافتی برخی افراد بیشتر به فوق‌العاده خاص، حق‌التدریس، مزایای شغلی و احکام جدید مربوط می‌شود.
فیش حقوقی مهرماه برای بخشی از فرهنگیان و کارکنان دولت ممکن است با شهریور تفاوت داشته باشد، اما این تفاوت الزاماً به معنای اجرای یک افزایش عمومی جدید حقوق از مهر ۱۴۰۵ نیست. چارچوب اصلی حقوق کارکنان دولت در سال جاری پیش‌تر تعیین شده و حداقل مجموع مبالغ مندرج در حکم کارگزینی یا قرارداد کارکنان نیز ۱۸۷ میلیون ریال، معادل ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان در ماه تعیین شده است.
بنابراین اگر کارمندی در مهرماه دریافتی بیشتری نسبت به ماه قبل داشته باشد، باید مشخص شود این افزایش از کدام ردیف حقوقی ناشی شده است.
آنچه دیگران میخوانند
فوق‌العاده خاص ۴۴۰۰ امتیازی؛ حدود ۳ میلیون تومان
یکی از مهم‌ترین اجزای حقوق سال ۱۴۰۵، فوق‌العاده خاص ۴۴۰۰ امتیازی است. طبق تصویب‌نامه حقوق سال جاری، این فوق‌العاده برای مشمولان قانون مدیریت خدمات کشوری ۴۴۰۰ امتیاز تعیین شده و معادل ریالی آن در سایر نظام‌های پرداخت ۳۰ میلیون و ۵۹۷ هزار و ۶۰۰ ریال، یعنی حدود ۳ میلیون و ۶۰ هزار تومان است.
با این حال، این رقم را نباید به عنوان «افزایش جدید مهرماه» معرفی کرد؛ فوق‌العاده خاص یکی از اجزای مصوبه حقوق سال ۱۴۰۵ است و نحوه اثر آن به حکم و شرایط استخدامی هر فرد بستگی دارد. این فوق‌العاده مشمول کسور بازنشستگی است و در محاسبات مربوط به حقوق بازنشستگی، پاداش پایان خدمت و ذخیره مرخصی نیز اثر دارد.
خبر مهم برای معلمان؛ حق‌التدریس از مهر دو برابر شد
یکی از تغییراتی که مستقیماً با شروع سال تحصیلی جدید ارتباط دارد، افزایش نرخ حق‌التدریس فرهنگیان شاغل و بازنشسته است. علی فرهادی، سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، از افزایش دوبرابری نرخ حق‌التدریس معلمان شاغل و بازنشسته از ابتدای مهر خبر داده است. پیش‌تر نیز وزیر آموزش و پرورش میانگین نرخ هر ساعت حق‌التدریس را پس از افزایش حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان اعلام کرده بود.
بنابراین معلمانی که علاوه بر ساعات موظف، اضافه‌تدریس دارند و همچنین بازنشستگانی که در مدارس به‌صورت حق‌التدریس فعالیت می‌کنند، از مهم‌ترین گروه‌هایی هستند که ممکن است در پرداخت‌های مربوط به سال تحصیلی جدید افزایش دریافتی داشته باشند. رقم نهایی البته به تعداد ساعات تدریس و نوع همکاری هر فرد بستگی دارد.
بازنشستگان از فوق‌العاده خاص چه سهمی دارند؟
برای بازنشستگان و وظیفه‌بگیران مشمول صندوق‌های مربوط نیز معادل ۹۰ درصد اثر ریالی فوق‌العاده خاص در سال ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده است. رقم تعیین‌شده در مصوبه ۲۷ میلیون و ۵۴۰ هزار ریال، معادل حدود ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان است.
همچنین برای افرادی که از زمان اجرای مصوبه در سال ۱۴۰۵ بازنشسته شده یا می‌شوند، نحوه محاسبه این مؤلفه در اولین حقوق بازنشستگی مشخص شده تا اثر آن از رقم تعیین‌شده کمتر نشود. این موضوع به‌ویژه برای افرادی که در سال جاری بازنشسته شده‌اند اهمیت بیشتری دارد.
حداقل حکم کارکنان چقدر است؟
حداقل مجموع مبالغ مندرج در حکم کارگزینی یا قرارداد کارکنان در سال ۱۴۰۵، ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان تعیین شده است. اگر مجموع ردیف‌های مشمول در حکم کارمند کمتر از این رقم باشد، مابه‌التفاوت مطابق مقررات در حکم ثبت و پرداخت می‌شود.
این رقم البته با خالص حقوق واریزی متفاوت است؛ مالیات، بیمه، اقساط وام و سایر کسورات می‌توانند مبلغی را که در نهایت به حساب فرد واریز می‌شود کاهش دهند.
عائله‌مندی و حق اولاد در سال ۱۴۰۵
در مصوبات حقوقی سال ۱۴۰۵، امتیاز کمک‌هزینه عائله‌مندی ۳۶۲۵ امتیاز و حق اولاد برای هر فرزند ۲۹۶۷ امتیاز در نظر گرفته شده است. بنابراین تغییر وضعیت تأهل، تولد فرزند یا اصلاح اطلاعات خانوادگی می‌تواند یکی دیگر از دلایل تغییر فیش حقوقی باشد.
آیا حقوق همه فرهنگیان از مهر افزایش یافت؟
پاسخ کوتاه خیر است. تا این مرحله، افزایش درصدی تازه و یکسانی که از مهرماه شامل همه فرهنگیان و کارکنان دولت شود اعلام نشده است. چارچوب عمومی حقوق از ابتدای سال در احکام لحاظ شده و تغییرات مهر برای برخی افراد به مؤلفه‌هایی مانند حق‌التدریس، رتبه‌بندی، فوق‌العاده خاص، تغییر محل خدمت، مزایای مناطق خاص یا صدور حکم جدید مربوط می‌شود.
بنابراین تیترهایی مانند «افزایش دوباره حقوق همه فرهنگیان از مهر» بدون اشاره به گروه مشمول یا نوع مزایا می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
چه ردیف‌هایی در فیش مهر بررسی شود؟
فرهنگیان و کارکنان دولت بهتر است هنگام دریافت فیش، آن را با شهریور مقایسه و به ردیف‌های حقوق مبنا، رتبه‌بندی، فوق‌العاده خاص، حق عائله‌مندی، حق اولاد، حق‌التدریس، اضافه‌کار، مزایای محل خدمت و کسورات توجه کنند.
در نهایت نمی‌توان رقم واحدی را به عنوان «افزایش حقوق مهر ۱۴۰۵» برای همه اعلام کرد. برخی گروه‌ها، به‌ویژه فرهنگیان دارای حق‌التدریس یا افراد دارای احکام و مزایای جدید، ممکن است افزایش محسوس‌تری ببینند؛ اما برای فردی که حکم، مزایا و کسوراتش تغییری نکرده، ورود به مهرماه به‌تنهایی به معنای افزایش تازه حقوق نیست.
بررسی بازنگری در مزایای مزد کارگران
بند ۱۰ مصوبه مزد سال ۱۴۰۵، شورای عالی کار را مکلف کرده است تغییرات مزایای کارگران مشمول قانون کار را تا پایان شهریورماه بررسی کند. با این حال، این بررسی تاکنون انجام نشده و اجرای این بند به یکی از مطالبات جدی جامعه کارگری تبدیل شده است.
هادی ابوی، دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگری، با اشاره به این بند اظهار کرد که قرار بود این موضوع تا پایان شهریورماه بررسی و مشخص شود فاصله میان دستمزد و نرخ تورم و هزینه‌های زندگی تا چه میزان افزایش یافته است، اما متأسفانه این اتفاق تاکنون رخ نداده است. وی افزود که اجرای بند ۱۰ همچنان به عنوان یک مطالبه جدی از سوی گروه کارگری مطرح است و از سوی نمایندگان کارگران و کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی پیگیری می‌شود.
تغییر مبنای محاسبه فوق‌العاده نوبت‌کاری کارگران
بر اساس دستورالعمل جدید، کارگر زمانی نوبت‌کار محسوب می‌شود که ساعت شروع و پایان کار او در طول همان ماه تغییر و گردش داشته باشد. نوبت‌های مبنا، صبح از ساعت ۶ تا ۱۴، عصر از ۱۴ تا ۲۲ و شب از ۲۲ تا ۶ صبح در نظر گرفته شده‌اند.
میزان فوق‌العاده نوبت‌کاری بر اساس نوع گردش نوبت‌ها تعیین می‌شود؛ صبح و عصر ۱۰ درصد، صبح و شب یا عصر و شب ۲۲.۵ درصد و صبح، عصر و شب ۱۵ درصد. اگر ساعات یک شیفت دقیقاً با این بازه‌ها منطبق نباشد، ملاک تشخیص این است که نصف یا بیشتر ساعات آن شیفت در کدام بازه قرار گرفته است. در صورتی که ساعات یک نوبت به طور مساوی بین دو بازه تقسیم شده باشد، حالتی ملاک قرار می‌گیرد که مزایای بیشتری برای کارگر داشته باشد. همچنین فوق‌العاده ۱۵ درصد در حالتی تعلق می‌گیرد که سه نوبت واقعی صبح، عصر و شب وجود داشته باشد.
طرح مجلس برای افزایش ۱۰ میلیون تومانی حقوق کارمندان
علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، از برنامه اجرای فوق‌العاده خاص برای کارکنان دولت خبر داد. بر اساس این طرح، امتیاز فوق‌العاده خاص می‌تواند از ۲ هزار تا ۲۰ هزار امتیاز افزایش یابد و در صورت اجرای آن، حقوق برخی کارمندان ۵ تا ۱۰ میلیون تومان بیشتر خواهد شد.
بابایی کارنامی با اشاره به برنامه مجلس و دولت برای بهبود وضعیت معیشتی کارکنان دولت گفت که با توجه به شرایط کشور، اجرای فوق‌العاده خاص کارکنان باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن در دستور کار قرار گیرد. وی اعلام کرد کارکنان برخی دستگاه‌ها که در شرایط خاص کاری قرار دارند، در اولویت دریافت امتیازات جدید و افزایش پرداختی‌ها خواهند بود. این اظهارات به معنای شمول قطعی همه کارکنان دستگاه‌های مذکور نیست و جزئیات نهایی مشمولان باید در روند تصویب و اجرای طرح مشخص شود.
رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس همچنین درباره وضعیت حقوق کارگران خواستار برگزاری جلسات مربوط به دستمزد نیمه دوم سال شد و تأکید کرد که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باید بر اساس الزامات قانونی و مصوبات شورای عالی کار، جلسات مربوط به وضعیت دستمزد را با محوریت نرخ تورم برگزار کند.
بر اساس اظهارات رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، با آغاز نیمه دوم سال، دستگاه‌های مسئول باید جلسات کارشناسی خود را در سریع‌ترین زمان برگزار کنند. پس از جمع‌بندی و اتخاذ تصمیم نهایی، مصوبات لازم برای اجرای طرح و ترمیم حقوق کارکنان مشمول باید ابلاغ شود.
