کالابرگ یا یارانه نقدی؟ تفاوت‌ها، جزئیات جدید و آنچه خانوارها در مهرماه ۱۴۰۵ باید بدانند

کالابرگ یا یارانه نقدی؟ تفاوت‌ها و ابهامات مهرماه ۱۴۰۵

در میان اخبار مربوط به حمایت‌های معیشتی دولت، دو مفهوم «کالابرگ» و «یارانه نقدی» همواره مطرح هستند که تفاوت‌های اساسی در نحوه پرداخت و مصرف دارند. با نزدیک شدن به نیمه مهرماه ۱۴۰۵، تغییرات جدیدی در طرح کالابرگ الکترونیکی و زمان‌بندی پرداخت‌ها اعلام شده که ابهامات و پرسش‌هایی را برای خانوارها ایجاد کرده است. در این مقاله به بررسی تفاوت‌های این دو نوع حمایت، جزئیات جدید کالابرگ مهرماه و آنچه خانوارها باید بدانند، می‌پردازیم.

تفاوت اصلی: کالابرگ اعتبار خرید، یارانه پول نقد

تفاوت بنیادین کالابرگ و یارانه نقدی در ماهیت و نحوه استفاده از آنهاست:

• یارانه نقدی: مبلغی پول نقد است که به حساب سرپرست خانوار واریز می‌شود و خانوار در خرج کردن آن آزادی کامل دارد. هدف اصلی آن جبران بخشی از هزینه‌های عمومی خانوار است.
• کالابرگ الکترونیکی: یک اعتبار خرید است که صرفاً برای تهیه کالاهای اساسی مشخص (مانند لبنیات، پروتئین، حبوبات، روغن و برنج) از فروشگاه‌های طرف قرارداد قابل استفاده است. هدف اصلی آن تأمین امنیت غذایی و دسترسی به کالاهای ضروری است.

به عبارت دیگر، یارانه نقدی انعطاف‌پذیری بالایی دارد، اما کالابرگ مصرف را به اقلام خاصی محدود می‌کند. این محدودیت در کالابرگ، در شرایط تورمی می‌تواند به حفظ قدرت خرید خانوار در اقلام اساسی کمک کند، زیرا قیمت این کالاها در طرح کالابرگ معمولاً کنترل می‌شود.

جزئیات جدید کالابرگ مهرماه ۱۴۰۵

با آغاز نیمه دوم سال، تغییراتی در طرح کالابرگ الکترونیکی اعمال شده است. مهم‌ترین نکات و ابهامات مربوط به این تغییرات عبارتند از:

۱. زمان‌بندی جدید شارژ کالابرگ

بر اساس اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، زمان شارژ کالابرگ از مهرماه ۱۴۰۵ تغییر کرده و به جای روزهای ۱۵، ۲۰ و ۲۵ هر ماه، در سه نوبت ۱۵، ۲۵ و پنجم ماه بعد انجام می‌شود. این زمان‌بندی بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار است:

• گروه اول (کد ملی ۰، ۱ و ۲ + خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی): ۱۵ هر ماه
• گروه دوم (کد ملی ۳، ۴، ۵ و ۶): ۲۵ هر ماه
• گروه سوم (کد ملی ۷، ۸ و ۹): ۵ ماه بعد

هدف از این تغییر، مدیریت بهتر زیرساخت‌های بانکی و کاهش ازدحام عنوان شده است.

۲. افزایش اعتبار و ابهامات پیرامون آن

دولت وعده افزایش اعتبار کالابرگ برای برخی اقشار را داده است. وزیر اقتصاد حداقل افزایش را ۳۰۰ هزار تومان اعلام کرده بود، اما تا لحظه نگارش این مطلب، جزئیات دقیق میزان افزایش، تعداد نهایی خانوارهای مشمول و نحوه اعمال اعتبار جدید به صورت رسمی و شفاف مشخص نیست. بنابراین، ارقامی مانند یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان که در برخی گمانه‌زنی‌ها مطرح شده، هنوز قطعی نیست و نمی‌توان آن را به عنوان مبلغ نهایی برای همه مشمولان در نظر گرفت. مبلغ فعلی کالابرگ برای هر نفر یک میلیون تومان است.

۳. جامعه هدف جدید و نحوه شناسایی

رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرده که حدود ۴۴ میلیون نفر برای دریافت حمایت کالابرگی شناسایی شده‌اند. در مرحله جدید، دهک‌بندی به شکل سابق مبنای اصلی تعیین حمایت نخواهد بود و وضعیت اقتصادی خانوارها بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌های درآمدی و دارایی بررسی می‌شود. افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی و همچنین افراد پشت‌نوبت این نهادها، برای افزایش اعتبار در نظر گرفته شده‌اند و نیاز به اقدام جداگانه ندارند. برای بخشی از افراد نیز پیامک ارسال می‌شود تا با تکمیل اظهارنامه، وضعیت مشمولیت آنها برای حمایت بیشتر مشخص شود.

۴. وضعیت اعتبار شهریورماه

اعتبار مرحله شهریورماه که در نوبت‌های مختلف شارژ شده بود، تا پایان مهرماه ۱۴۰۵ قابل استفاده است. بنابراین، خانوارهایی که اعتبار شهریور را دریافت کرده‌اند، همچنان می‌توانند آن را در مهرماه برای خرید کالاهای مشمول طرح استفاده کنند. این بدان معناست که دو اعتبار در ذهن خانوارها باید از یکدیگر تفکیک شود: اعتبار فعال‌شده مرحله شهریور که همچنان قابلیت استفاده دارد و مرحله جدید با مبالغ افزایش‌یافته که شروع آن برای ۱۵ مهر اعلام شده است.

۵. پرداخت معوقات یارانه

در ۶ مهرماه، معوقات یارانه مرداد و شهریور ۱۷۷ هزار نفر که در مهلت تعیین‌شده اقامت خود را احراز کرده بودند، پرداخت شد. این گروه علاوه بر دریافت معوقات، در مهرماه نیز کالابرگ خواهند داشت. این پرداخت با آغاز اعتبار جدید ۱۵ مهر یکسان نیست و نباید این دو را یکی دانست.

نحوه استعلام اعتبار کالابرگ

برای اطلاع از اعتبار فعال‌شده، خانوارها می‌توانند از مسیرهای استعلامی زیر استفاده کنند:

• کدهای دستوری: #۱۴۶۳۵۰۰ و همچنین #۷۸۸۲۸ و #۴۴۳۸۵۷ + کد ملی
• اپلیکیشن «بله»
• در خرید از فروشگاه‌های متصل به طرح، میزان اعتبار باقی‌مانده در رسید خرید مشخص می‌شود.

توجه داشته باشید که شماره تلفن مورد استفاده برای برخی خدمات استعلام باید با اطلاعات سرپرست خانوار مطابقت داشته باشد.

نتیجه‌گیری

با وجود وعده افزایش اعتبار و آغاز مرحله جدید کالابرگ از ۱۵ مهرماه، هنوز جزئیات دقیق مبلغ افزایش و گروه‌های مشمول به طور کامل مشخص نشده است. خانوارها باید به تفاوت کالابرگ و یارانه نقدی توجه داشته باشند و برای اطلاع از وضعیت اعتبار خود، از مسیرهای رسمی استعلام استفاده کنند. انتظار می‌رود در روزهای آینده، اطلاعات شفاف‌تری از سوی دولت در خصوص این تغییرات منتشر شود.