ابهام در آینده نان یارانه‌ای؛ آیا حذف می‌شود؟

تغییرات در راه است؟ زمزمه حذف نان یارانه‌ای

در حالی که نان به عنوان یکی از اصلی‌ترین اقلام غذایی در سبد خانوار ایرانی شناخته می‌شود، زمزمه‌هایی مبنی بر تغییر شیوه پرداخت یارانه آن و حتی حذف تدریجی نان یارانه‌ای به گوش می‌رسد. این گمانه‌زنی‌ها پس از آزادپز شدن نانوایی‌های سنگک و بربری در بخش‌هایی از تهران، با مجوز کارگروه آرد و نان، قوت گرفته است. به نظر می‌رسد دولت به دنبال گسترش این طرح در سایر مناطق کشور است.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، مصوبه آزادپز شدن نانوایی‌ها حدود دو ماه پیش در مناطق یک، دو و سه تهران به اجرا درآمد. این تصمیم عمدتاً به دلیل بالا بودن هزینه‌های اجاره و اداره واحدهای نانوایی در این مناطق اتخاذ شد تا نانوایان بتوانند با فروش نان به صورت آزادپز، فعالیت خود را ادامه دهند. البته خروج از نرخ یارانه‌ای تنها با تأیید کارگروه آرد و نان استان امکان‌پذیر است.

افزایش قیمت نان در نانوایی‌های آزادپز

بررسی‌ها نشان می‌دهد که قیمت نان ساده سنگک و بربری در برخی از این نانوایی‌های آزادپز بین ۳۵ تا ۵۰ هزار تومان و نان‌های کنجدی و سبزیجات دار تا ۷۵ هزار تومان نیز به فروش می‌رسند. این ارقام برای بسیاری از خانواده‌ها، به ویژه خانواده‌های پرجمعیت، بسیار قابل توجه است و می‌تواند بار مالی سنگینی را بر دوش آن‌ها تحمیل کند.

طرح کالابرگ نان در دست بررسی

غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در این خصوص اظهار داشت: دولت گندم را با قیمت ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان از کشاورزان خریداری کرده و با قیمت حدود هزار تومان در اختیار نانوایان سنتی قرار می‌دهد تا نان یارانه‌دار به دست مردم برسد. وی افزود که کالابرگ دقیق‌ترین شیوه‌ای است که می‌تواند یارانه را به طور مستقیم به دست مردم برساند. بنابراین، تغییر شیوه پرداخت یارانه نان در دست بررسی است و پس از مطالعات کارشناسی و تأیید نهایی، روش‌های اجرایی آن مورد بحث قرار خواهد گرفت.

صرفه‌جویی در مصرف آرد و گندم با آزادسازی نرخ نان

محمدجواد کرمی، رئیس اتحادیه نانوایان سنتی تهران، نیز به طرح تغییر نظام پرداخت یارانه نان اشاره کرد که پیش از این در دولت و مجلس مورد بررسی قرار گرفته است. وی تأکید کرد که پرداخت یارانه به انتهای زنجیره (یعنی به مصرف‌کننده نهایی) می‌تواند از بسیاری از مشکلات جلوگیری کرده و فضای رقابتی در حوزه آرد و نان ایجاد کند که در نهایت منجر به ارتقای کیفیت نان خواهد شد.

کرمی با اشاره به اینکه آزادسازی نرخ نان می‌تواند به صرفه‌جویی قابل توجهی در مصرف گندم منجر شود، افزود: برآوردها حاکی از آن است که با این اقدام، ۲ تا ۲.۵ میلیون تن در مصرف گندم کشور صرفه‌جویی خواهد شد. این رقم بسیار بزرگی است، به خصوص با توجه به اینکه دولت امسال ۵۰۳ هزار میلیارد تومان یارانه پرداخت کرده است.

چالش‌های پیش روی گندمکاران و ضرورت نظارت

عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران، در خصوص یارانه نان گفت: نان در دو مرحله اساسی کاشت، تولید و خرید گندم تا تحویل به سیلوهاست و از این خط به بعد به دولت بستگی دارد. وی با انتقاد از عدم توجه دولت به پیشنهادات گندمکاران، تأکید کرد که تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران می‌تواند به تأمین نان کشور آسیب برساند.

هاشمی همچنین به عدم نظارت کافی بر بخش صنف و صنعت اشاره کرد و گفت: در حال حاضر، هیچ نظارتی بر قیمت نان باگت ۲۰۰ گرمی که با قیمت ۵ هزار تومان به فروش می‌رسد، وجود ندارد. وی بر لزوم هدایت و نظارت دولت در بخش آرد و گندم، بدون دخالت مستقیم، تأکید کرد.

تأثیر بر معیشت خانوارها و راهکارهای جبرانی

در شرایطی که فشار هزینه‌های معیشتی بر خانوارها رو به افزایش است، تغییر تدریجی الگوی عرضه نان و گسترش آزادپزی می‌تواند دسترسی اقشار کم‌درآمد به این کالای اساسی را دشوارتر کند. از این رو، هرگونه تغییر در قیمت یا کیفیت نان، تأثیر مستقیمی بر زندگی روزمره خانوارها خواهد داشت. بنابراین، در صورت آزادسازی نرخ نان، ضروری است که مابه‌التفاوت آن در قالب یارانه نقدی یا کالابرگ به دست خانوارها برسد تا از فشار مضاعف بر آن‌ها جلوگیری شود.