پایان صدور چک رمزدار از مهر ۱۴۰۵؛ جایگزینی با چک تضمین‌شده
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در راستای ارتقای امنیت و شفافیت در مبادلات مالی کشور، از طرح جدیدی برای حذف تدریجی چک رمزدار و جایگزینی آن با چک تضمین‌شده رونمایی کرده است. این طرح که در دو مرحله به اجرا در می‌آید، تغییرات مهمی را در نحوه صدور و پذیرش چک‌های بانکی به دنبال خواهد داشت.
به گزارش ایران جیب به نقل از ایرنا، بانک مرکزی اعلام کرده است که از سه‌شنبه، ۷ مهرماه ۱۴۰۵، بانک‌ها دیگر مجاز به صدور چک رمزدار نخواهند بود و باید به جای آن، برای مشتریان خود چک تضمین‌شده صادر کنند. این تصمیم، نقطه عطفی در تاریخچه ابزارهای پرداخت کشور محسوب می‌شود.
توقف صدور چک رمزدار در مرحله نخست
در گام نخست این طرح تحول‌آفرین، تمامی بانک‌ها از تاریخ ۷ مهرماه ۱۴۰۵ موظف به توقف کامل صدور چک رمزدار هستند. از این پس، مشتریانی که پیش از این از چک رمزدار برای تضمین پرداخت‌های خود استفاده می‌کردند، می‌بایست به سراغ چک تضمین‌شده بروند.
آنچه دیگران میخوانند
بانک مرکزی تأکید کرده است که فرآیند پرداخت وجه چک تضمین‌شده باید به گونه‌ای طراحی شود که تا حد امکان مشابه روال پرداخت چک رمزدار باشد. این تدبیر برای جلوگیری از هرگونه وقفه یا اختلال در امور مالی و بانکی مشتریان اتخاذ شده است.
ممنوعیت پذیرش چک رمزدار از دی‌ماه
مرحله دوم طرح، از سه‌شنبه اول دی‌ماه ۱۴۰۵ به اجرا درخواهد آمد. در این مرحله، پذیرش و واگذاری چک‌های رمزدار در سامانه حیاتی چکاوک به کلی ممنوع خواهد شد. این بدان معناست که حتی چک‌های رمزدار صادر شده پیشین نیز پس از این تاریخ، امکان واگذاری از طریق سامانه چکاوک را نخواهند داشت.
پرداخت این چک‌های رمزدار موجود، تنها با مراجعه حضوری ذی‌نفع به شعبه مقصدی که چک به آن صادر شده و تکمیل فرم‌های مربوطه امکان‌پذیر خواهد بود. این تغییر، گامی مهم در جهت ساماندهی و افزایش کنترل بر مبادلات چک است.
چک تضمین‌شده: ابزاری نوین با قابلیت استعلام
یکی از تفاوت‌های کلیدی چک تضمین‌شده با چک رمزدار، ثبت اطلاعات صدور آن از طریق سامانه صیاد (پیچک) است. این ویژگی، امکان واگذاری این چک‌ها در سامانه چکاوک را بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در سامانه فراهم می‌آورد و شفافیت را به ارمغان می‌آورد.
بانک مرکزی از بانک‌ها خواسته است که فرآیند تعیین وضعیت چک‌های تضمین‌شده نیز بر مبنای داده‌های ثبت‌شده در سامانه انجام شود تا از عودت‌های غیرموجه و مشکلات احتمالی جلوگیری به عمل آید. این رویکرد، اطمینان خاطر بیشتری را برای گیرندگان چک فراهم می‌کند.
مزایای استعلام‌پذیری چک تضمین‌شده
بانک مرکزی بر لزوم آگاه‌سازی کامل مشتریان درباره تغییرات جدید و مزایای چک تضمین‌شده تأکید کرده است. از جمله مهم‌ترین مزایای این چک‌های جدید، امکان استعلام و بررسی صحت چک دریافتی از طریق زیرساخت صیاد (پیچک) است.
این قابلیت به گیرنده چک کمک شایانی می‌کند تا پیش از پذیرش آن، اطلاعات ثبت‌شده را به دقت بررسی کرده و از صحت و اعتبار آن اطمینان کامل حاصل کند. این ویژگی، گامی بلند در مبارزه با جعل و سوءاستفاده از چک‌های بانکی است.
جدول زمان‌بندی حذف چک رمزدار
- مرحله اول: ۷ مهر ۱۴۰۵ – ممنوعیت صدور چک رمزدار
- مرحله دوم: ۱ دی ۱۴۰۵ – ممنوعیت پذیرش و واگذاری چک رمزدار در سامانه چکاوک
- پس از ۱ دی ۱۴۰۵: پرداخت چک رمزدار موجود صرفاً با مراجعه ذی‌نفع به شعبه مقصد
در مجموع، این تحولات نشان‌دهنده عزم بانک مرکزی برای مدرن‌سازی و افزایش امنیت در سیستم بانکی کشور است. بانک‌ها نیز موظفند مشتریان خود را در زمینه نحوه استفاده، استعلام، و فرآیندهای جدید پرداخت و واگذاری چک تضمین‌شده به طور کامل راهنمایی کنند.
