جزئیات سامانه جدید بانک مرکزی رونمایی شد

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، به منظور سامان‌دهی و یکپارچه‌سازی اطلاعات حساب‌های بانکی، سامانه جدیدی با عنوان «حسام» را به مرحله بهره‌برداری رساند. این سامانه که با هدف مدیریت متمرکز حساب‌های اشخاص حقیقی طراحی شده، گامی مهم در جهت افزایش شفافیت و بهبود مدیریت داده‌های بانکی محسوب می‌شود.

به گزارش ایران جیب به نقل از تسنیم، سامانه حسام در تاریخ ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ با حضور رئیس کل بانک مرکزی به صورت رسمی رونمایی شد. مسئولیت طراحی، تولید و پیاده‌سازی این سامانه بر عهده شرکت خدمات انفورماتیک بوده، در حالی که بانک مرکزی نقش مدیریت و راهبری پروژه را ایفا کرده است.

سامانه حسام؛ راهکاری برای مدیریت حساب‌های بانکی

محمد میرزاآقایی، مدیر سیستم‌های ملی پرداخت شرکت خدمات انفورماتیک، در خصوص کارکرد سامانه حسام اظهار داشت که این سامانه بر پایه اطلاعات تجمیع‌شده در سامانه «سیاح» بنا نهاده شده است. هدف اصلی حسام، مدیریت حساب‌هایی است که صاحبان آن‌ها به دلایل مختلف از آن‌ها استفاده نمی‌کنند یا حتی از وجود برخی حساب‌های قدیمی خود بی‌اطلاع هستند.

این سامانه به کاربران امکان می‌دهد تا به سادگی به اطلاعات حساب‌های بانکی خود دسترسی پیدا کنند و همزمان به سامان‌دهی و افزایش اعتبار داده‌های بانکی کشور کمک شایانی خواهد کرد.

تمرکز اولیه بر حساب‌های اشخاص حقیقی

در فاز نخست بهره‌برداری، سامانه حسام بر مدیریت حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی متمرکز خواهد بود. تعداد و نحوه انتخاب حساب‌هایی که تحت پوشش این سامانه قرار می‌گیرند، بر اساس سیاست‌ها و مقررات جاری تعیین می‌شود. بانک مرکزی اعلام کرده است که این سامانه قابلیت توسعه در آینده را دارد و می‌تواند به یک بستر جامع برای دسترسی یکپارچه افراد به تمامی اطلاعات بانکی خود تبدیل شود.

امنیت بالا با احراز هویت دو عاملی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های سامانه حسام، توجه ویژه به امنیت و حفظ حریم خصوصی کاربران است. به گفته مدیر سیستم‌های ملی پرداخت شرکت خدمات انفورماتیک، فرآیند احراز هویت کاربران از طریق «دولت هوشمند» و مطابق با الزامات امنیتی سطح بالا انجام می‌شود.

• احراز هویت با سطح ۳ و به صورت دو عاملی طراحی شده است.
• سامانه حسام تمامی مراحل آزمون نفوذ را با موفقیت پشت سر گذاشته است.
• بررسی‌های امنیتی متعددی در طول مراحل طراحی و راه‌اندازی این سامانه صورت گرفته است.

معماری فنی پیشرفته سامانه حسام

سامانه حسام با بهره‌گیری از معماری توزیع‌شده و Cloud Native طراحی شده است. این رویکرد فنی، امکان جداسازی کامل زیرساخت شبکه بانکی NIBN از بخش عمومی و اینترنتی سامانه را فراهم می‌آورد. ارتباط میان این دو بخش نیز از طریق سازوکارهای امن و کنترل‌شده برقرار می‌شود.

بخش مرتبط با بانک‌ها بر بستر Kubernetes میزبانی شده و تمهیدات لازم برای بازیابی خودکار سامانه در صورت بروز هرگونه اختلال یا قطعی پیش‌بینی شده است. این معماری پیشرفته، پایداری و امنیت بالای سامانه را تضمین می‌کند.

قابلیت توسعه‌پذیری با معماری Microservices

یکی دیگر از مزایای فنی سامانه حسام، استفاده از معماری Microservices است که قابلیت توسعه و مقیاس‌پذیری آن را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. این ویژگی به سامانه اجازه می‌دهد تا با افزایش تعداد کاربران و حجم درخواست‌ها، زیرساخت خود را به صورت پویا و متناسب با نیازهای جدید گسترش دهد.

سامانه حسام با پنجره واحد دولت هوشمند، سرویس‌های بانک مرکزی، سامانه سیاح و شبکه بانکی کشور یکپارچه شده است. این فرآیند که نیازمند هماهنگی‌های گسترده میان مجموعه‌های مختلف بوده، به گفته مسئولان پروژه با موفقیت انجام شده است.

تحولی در مدیریت یکپارچه حساب‌های بانکی

راه‌اندازی سامانه حسام را می‌توان یک گام رو به جلو در مسیر یکپارچه‌سازی اطلاعات حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی قلمداد کرد. با توجه به افزایش روزافزون تعداد حساب‌های بانکی و پراکندگی اطلاعات در سامانه‌های مختلف، نیاز به دسترسی متمرکز به این داده‌ها بیش از پیش احساس می‌شد.

این پروژه در مدت زمان فشرده‌ای حدود سه ماه به مرحله بهره‌برداری رسیده است. هدف نهایی حسام، گسترش دامنه خدمات و تسهیل مدیریت یکپارچه اطلاعات حساب‌های بانکی برای تمامی افراد در آینده است.