کالابرگ یا یارانه نقدی؟ کدام به حساب شما می‌آید؟ تفاوت‌های کلیدی و جزئیات جدید پرداخت‌ها در آبان 1405 که باید بدانید!

کالابرگ و یارانه نقدی: دو حمایت متفاوت دولت

در ایران، دولت برای حمایت از معیشت خانوارها، دو نوع کمک مالی اصلی را در نظر گرفته است: یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیکی. هرچند هر دو با هدف کاهش فشار اقتصادی بر مردم پرداخت می‌شوند، اما در نحوه دریافت، شیوه مصرف و کالاهای قابل خرید تفاوت‌های اساسی دارند. آگاهی از این تفاوت‌ها و جزئیات جدید پرداخت‌ها، به‌ویژه در آبان ماه 1405، برای مدیریت بهتر بودجه خانوار ضروری است.

تفاوت اصلی: پول نقد در برابر اعتبار خرید

مهم‌ترین تفاوت میان یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیکی در ماهیت آن‌هاست:

• یارانه نقدی: مبلغی است که به‌صورت پول نقد به حساب بانکی سرپرست خانوار واریز می‌شود و امکان برداشت، انتقال یا استفاده برای هر نوع هزینه دلخواه را دارد.
• کالابرگ الکترونیکی: اعتبار خریدی است که برای خانوار در نظر گرفته می‌شود و صرفاً برای خرید گروه مشخصی از کالاهای اساسی از فروشگاه‌های متصل به طرح قابل استفاده است. این اعتبار قابل برداشت نقدی نیست.

به عبارت دیگر، یارانه نقدی «پول قابل برداشت» است، در حالی که کالابرگ «اعتبار خرید» محسوب می‌شود.

مقایسه کالابرگ و یارانه نقدی در یک نگاه

جزئیات پرداخت یارانه نقدی در سال 1405

بر اساس لایحه بودجه 1405، دولت مبلغ 300 میلیارد ریال را برای پرداخت یارانه‌های نقدی در نظر گرفته است. مبلغ دریافتی هر خانوار بر اساس دهک درآمدی آن‌ها متفاوت است. یارانه نقدی دهک‌های چهارم تا نهم معمولاً سی‌ام هر ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود. برای مثال، در مرداد ماه 1405، یارانه 300 هزار تومانی به ازای هر نفر به حساب سرپرستان خانوارهای دهک‌های چهارم تا نهم واریز شد.

محدودیتی برای نوع مصرف یارانه نقدی وجود ندارد و خانوارها می‌توانند آن را برای خرید مواد غذایی، پرداخت قبوض، اجاره یا هر هزینه دیگری استفاده کنند.

جزئیات کالابرگ الکترونیکی و تغییرات جدید در سال 1405

کالابرگ الکترونیکی یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایت معیشتی دولت است که از دی ماه 1404 دستخوش تغییرات اساسی شده و شامل تمام دهک‌های درآمدی (1 تا 10) با مبلغ یک میلیون تومان به ازای هر نفر شده است.

مبلغ و اقلام مشمول کالابرگ

در سال 1405، همچنان برای هر فرد ماهانه یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ از سوی دولت اختصاص پیدا می‌کند. این مبلغ به صورت اعتبار برای خرید 11 قلم کالای اساسی در کارت‌های بانکی سرپرست خانوار شارژ می‌شود. این اقلام شامل:

• لبنیات (شیر، پنیر، ماست)
• پروتئین (تخم‌مرغ، گوشت سفید، گوشت قرمز)
• خواربار (روغن مایع، ماکارونی، برنج، قند و شکر، حبوبات)

خانوارها مجبور نیستند همه این کالاها را بخرند و می‌توانند بر اساس نیاز خود از میان کالاهای مشمول انتخاب کنند. همچنین محدودیتی برای انتخاب یک برند خاص اعلام نشده است.

زمان شارژ کالابرگ بر اساس کد ملی

بر اساس جدیدترین اطلاعیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، زمان شارژ کالابرگ از مرداد 1405 تغییر کرده است. اعتبار به جای روش قبلی، در سه نوبت مشخص و بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار واریز می‌شود:

• گروه اول (0، 1 و 2 + خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، بهزیستی و نیروهای مسلح): 15 هر ماه
• گروه دوم (3، 4، 5 و 6): 25 هر ماه
• گروه سوم (7، 8 و 9): 5 ماه بعد (مثلاً 5 شهریور برای اعتبار مرداد)

هدف از این تغییر، مدیریت بهتر زیرساخت‌های بانکی، کاهش تراکم در شبکه پرداختی و ارائه خدمات با کیفیت‌تر به مشمولان عنوان شده است.

نحوه استفاده از کالابرگ

برای استفاده از این اعتبار، مشمولان می‌توانند با کارت بانکی سرپرست خانوار به فروشگاه‌های متصل به طرح مراجعه کنند. هنگام پرداخت، مبلغ خرید کالاهای مشمول از اعتبار کالابرگ کسر می‌شود. اگر هزینه خرید بیشتر از اعتبار موجود باشد، خانوار مابه‌التفاوت را خودش پرداخت می‌کند. همچنین لازم نیست تمام اعتبار را در یک خرید مصرف کند و امکان خرید در چند نوبت وجود دارد.

اگر بخشی از اعتبار مصرف نشود، مانده آن به ماه‌های بعد منتقل می‌شود و از بین نمی‌رود.

آیا دریافت کالابرگ باعث قطع یارانه می‌شود؟

خیر، کالابرگ و یارانه نقدی دو پرداخت کاملاً جدا از هم هستند. ممکن است یک خانوار هم یارانه نقدی دریافت کند و هم مشمول اعتبار کالابرگ باشد. بنابراین شارژ شدن کالابرگ به‌خودی‌خود به این معنا نیست که یارانه نقدی همان خانوار به اعتبار خرید تبدیل شده است. در طرح جدید نیز وزارت تعاون اعلام کرده خانوارهای یارانه‌بگیر در میان مشمولان کالابرگ قرار دارند و دامنه مشمولان کالابرگ حتی می‌تواند با دامنه دریافت‌کنندگان یارانه نقدی متفاوت باشد.

چرا کالابرگ با یارانه نقدی فرق دارد؟

تفاوت این دو فقط در روش پرداخت نیست؛ نوع حمایتی که ایجاد می‌کنند نیز متفاوت است. یارانه نقدی به خانوار آزادی بیشتری برای انتخاب نحوه مصرف پول می‌دهد، در حالی که کالابرگ با هدف مشخص‌تری طراحی شده است: اختصاص مستقیم بخشی از حمایت دولت به خرید کالاهای اساسی. وزارت تعاون هدف این طرح را کمک به حفظ قدرت خرید خانوار در برابر افزایش قیمت کالاهای اساسی عنوان کرده است.

در نهایت، هر دو طرح یارانه نقدی و کالابرگ الکترونیکی نقش مهمی در حمایت از معیشت خانوارها ایفا می‌کنند، اما با درک تفاوت‌ها و جزئیات هر یک، می‌توان از این حمایت‌ها به بهترین شکل ممکن بهره برد.